Wetsvoorstel Open Overheid

Wetsvoorstel open overheid

Met wetsvoorstel Open overheid (Woo) wil de overheid op den duur de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vervangen. De Wob regelt al dat overheidsinformatie openbaar is op benoemde uitzonderingen na en hoe men deze informatie kan opvragen. De Woo gaat een stap verder. De wet verplicht overheden en semioverheden om informatie die openbaar is, rechtstreeks toegankelijk te maken. Opvragen met een Wob-verzoek is dan niet meer nodig.

Belang van deze ontwikkeling

Het wetsvoorstel stelt regels op over toegankelijkheid en regelt openbaarheid van publieke informatie voor burgers. Het wetsvoorstel, of een opvolger daarvan, vervangt op termijn de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

Het doel van het wetsvoorstel open overheid is om de overheid transparanter te maken en het functioneren van de democratische rechtsstaat te versterken. Het wetsvoorstel is in april 2016 door de Tweede Kamer aangenomen. Verschillende organisaties, waaronder de VNG, hebben aangegeven dat zij de wet onuitvoerbaar achten.

De Eerste Kamer heeft de behandeling opgeschort om ruimte te geven voor nader onderzoek naar de impact van de wet voor overheden. Er bestaat brede consensus over het belang van de Open Overheid, maar nog niet over hoe daar invulling aan te geven.

Het initiatiefwetsvoorstel probeert overheden en semi-overheden transparanter te maken om zo het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter te dienen. De wet wil bereiken dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is.

Een belangrijk verschil met de Wob is dat alle beleidsinformatie direct, actief, openbare informatie is. Daarnaast vallen meer overheidsorganisaties onder de nieuwe wet. Jurisprudentie voortgekomen uit de WOB is vanwege een verschil in terminologie niet automatisch van toepassing op de Wet open overheid.

De wet regelt dat iedere organisatie die onder de wet valt een informatieregister dient bij te houden. Dit register ontsluit op een transparante manier de informatie die bij overheden beschikbaar is. Gemeenten dienen dit register zelf op te zetten en actief van informatie te voorzien. Dit vraagt om organisatie brede regie op het digitaal bewaren en ontsluiten van de eigen gegevens. 

Aanvullende informatie

Zorgen bij VNG en BZK
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft zorgen over het wetsvoorstel open overheid en denkt zelfs dat de Woo slecht nieuws is voor gemeenten. Het belangrijkste argument daartoe is dat de Wet open overheid zoals die er nu ligt onuitvoerbaar is voor gemeenten en andere overheden door de omvang en kosten van noodzakelijke handelingen en benodigde ICT. Niet alle gemeenten scharen zich in deze kwestie achter de VNG. De raden van gemeenten als Almelo, Leiden, Utrecht en Amsterdam hebben zich voor invoering van de Woo uitgesproken.

Quick scan
De VNG staat niet alleen in deze kritiek. Op verzoek van demissionair minister Blok van BZK heeft ABDTOPConsult, onderdeel van de algemene bestuursdienst van het rijk, de ‘Quick scan impact Wet open overheid’ geschreven. De opstellers van het rapport, dat in december 2016 is aangeboden, stellen dat de Wet open overheid onuitvoerbaar is en tot hoge kosten leidt. Dit rapport heeft betrekking op de rijksdienst, de landelijke uitvoeringsorganisaties, inclusief ZBO’s, en de politie. De Eerste-Kamercommissie heeft besloten het wetsvoorstel aan te houden totdat ook het tweede deel van de impactanalyse met betrekking tot andere bestuursorganen, waaronder gemeenten en provincies, en de semipublieke sector beschikbaar is.

Fases

Fase 1:In voorbereiding

Start: juli, 2012
Eindigt: mei, 2020

De Eerste Kamer heeft de behandeling van het wetsvoorstel voorlopig opgeschort om ruimte te geven voor nader onderzoek naar de impact van de wet voor overheden. Er bestaat brede consensus over het belang van de Open Overheid, maar nog niet over hoe daar invulling aan te geven.

Mijlpalen

28/03/2018: VNG Realisatie congres 'Back to the Future'

De informatiesamenleving ‘is here to stay’. En die informatiesamenleving stelt ze voor forse uitdagingen. Uitdagingen die ze alleen het hoofd kunnen bieden als ze de krachten bundelen. Van elkaar leren. Samen over bestaande grenzen heen gaan en zo ruimte creëren voor nieuwe ideeën en andere manieren van samenwerking. Hier draait het om op het VNG Realisatie congres 'Back to the Future'.

6 producten die raken aan deze ontwikkeling

Leer- en Expertisepunt Open Overheid

Het Leer- en Expertisepunt Open Overheid (LEOO) wil overheidsorganisaties ondersteunen bij de uitvoering van beleid en wet- en regelgeving in het kader van een Open Overheid.
Gewijzigd: 17 oktober 2017
instrument

Wet- en regelgeving

Forum Wob

Op het Forum Wob wisselen gemeenten kennis en ervaringen uit over vraagstukken rond de Wob.
Gewijzigd: 8 augustus 2017
instrument

Wet- en regelgeving

High Value Datasets

De werkgroep Gemeentelijke High Value Datalijst buigt zich over de totstandkoming van één leidende lijst van high value datasets. Deze lijst ondersteunt gemeenten bij het bepalen van welke data als eerste als open data beschikbaar moeten komen.
Gewijzigd: 27 december 2017
instrument

Lokale ambitie

Modernisering Openbaarmaking Overheidsinformatie (MOOI)

Doel van het programma MOOI is de doorontwikkeling van de wetgeving op het gebied van openheid en (passieve en actieve) openbaarheid van bestuur en de uitvoering daarvan.
Gewijzigd: 14 augustus 2017
instrument

Wet- en regelgeving

Zaakgericht werken

Zaakgericht werken is voor veel gemeentelijke processen een natuurlijke manier van werken. Voor gemeenten die Zaakgericht werken in willen voeren is er een toolkit beschikbaar met documentatie, een kennisbank met inspirerende voorbeelden en een online leermodule.
Gewijzigd: 15 augustus 2018
product

Wet- en regelgeving
In gebruik

Platform 'Waar is mijn stemlokaal'

Het platform 'Waar is mijn stemlokaal' bundelt de gegevens van alle stembureaus en stelt ze voor iedereen beschikbaar.
Gewijzigd: 26 maart 2018
verkenning

Collectieve afspraken
Gepubliceerd