Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen (WKPB)

Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen (WKPB)

Sinds 2007 is in de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken (Wkpb) geregeld dat overheden inzicht geven in welke beperkingen zij op eigendom hebben gelegd. Bijvoorbeeld het aanwijzen van een pand als gemeentelijk monument. Vanaf 1 januari 2021 kunnen inwoners, ondernemers en overige partijen alle informatie over beperkingen en bijbehorende brondocumenten bij één partij vinden: het Kadaster.

Belang van deze ontwikkeling

Het doel van deze wet is om eenvoudig inzicht te geven in door de overheid opgelegde beperkingen op een stuk grond of een gebouw.

Sinds 2007 regelt de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken (Wkpb) dat de burger inzicht heeft over welke beperkingen de overheid mogelijk heeft gesteld aan wat er met een huis of een stuk grond (onroerende zaak) gedaan mag worden, of waar de burger rekening mee moet houden.

Zowel het Rijk als provincies, waterschappen en gemeenten kunnen besluiten nemen waaruit de beperkingen voortvloeien op een perceel, huis of gebouw. Alle beperkingen zijn voor burgers te raadplegen via een kadastraal bericht, aan te vragen via internet bij het Kadaster. Echter de gemeentelijke beperkingenbesluiten (brondocumenten) zelf moet een burger nu nog bij de desbetreffende gemeente opvragen. 

Deze huidige vorm van de Wkpb bestaat nu ruim tien jaar en door betrokkenen wordt gesteld dat de Wkpb nooit tot wasdom is gekomen. Met het project Beter Kenbaar (gemeenten, Kadaster, ministerie van BZK) is een verbetering van de dienstverlening, een modernisering van de registratie en de aanlevering van de publiekrechtelijke beperkingen beoogd. 

De volgende wijzigingen zijn voorzien:

  • Alle informatie over de beperkingen komt digitaal beschikbaar via het Kadaster. Burgers, bedrijven en overige partijen kunnen straks alle informatie bij één loket vinden. 
  • Er komt een einde aan het duale stelsel, waarbij de gemeenten nu nog een registratie en register bijhouden voor de gemeentelijke beperkingen en het Kadaster een registratie en register voor de overige beperkingen. Er komt straks één registratie en register voor alle beperkingen bij het Kadaster. 
  • Dat betekent wel dat gemeenten de informatie over de gemeentelijke beperkingen moeten aanleveren aan het Kadaster. Het Kadaster gaat deze aanlevering faciliteren via een collectieve beheervoorziening in de vorm van een webapplicatie. Gemeenten gaan dus ook een kopie van hun beperkingsbesluiten inschrijven in de openbare registers van het Kadaster.
  • Het aanleveren van kadastrale mutaties door gemeenten aan een Landelijke Voorziening Wkpb komt te vervallen. 
  • Om beperkingen beter aan te kunnen laten sluiten op de fysieke en juridische werkelijkheid wordt de mogelijkheid geboden om kadastrale percelen (huidige situatie), ook te kunnen koppelen aan BAG-ID, BGT-ID en aan geografische contouren.

Fases

Fase 1:Fase 1: Voorbereiding transitiefase

Start: januari, 2019
Eindigt: januari, 2020

Gemeenten starten met het treffen van voorbereidingen op de transitie. De transitie wordt uiterlijk 31 december 2020 afgerond, gestuurd wordt op het overgaan van de laatste gemeenten begin 4de kwartaal 2020.

Fase 2:Fase 2: Transitiejaar

Start: maart, 2020
Eindigt: januari, 2021

Gemeenten gaan één voor één over op gewijzigde systematiek.

Fase 3:Fase 3: Inwerkingtreding WKPB

Start: januari, 2021
Eindigt: januari, 2039

Alle gemeenten zijn over op het nieuwe regime.

Implementatie

Tussen maart 2020 en 31 december 2020 moeten gemeenten alle beperkingenbesluiten aanleveren aan de openbare registers (van het Kadaster). Het jaar 2020 is het overgangsjaar voor de transitie door gemeenten. Vanaf 2021 werken gemeenten volgens de nieuwe werkwijze. 

Gemeenten moeten de volgende 5 stappen nemen:

  1. Volledig en consistent maken van de gemeentelijke registratie en de LV Wkpb; 
  2. Alle brondocumenten van besluiten verzamelen en geschikt maken voor de openbare registers (met name privacy-proof); 
  3. Een nulstand van brondocumenten en gegevens samenstellen voor de overgang; 
  4. Feitelijke transitie naar de (ver)nieuw(d)e BRK; 
  5. Aanpassing van de productie, leveringsprocessen en voorzieningen binnen de gemeentelijke organisatie. 

Het transitieteam gemeenten van het project Beter Kenbaar is gestart met pilots op het gebied van bestandsvergelijking, brondocumenten, en de inrichting van processen en organisatie. Het Kadaster werkt aan de ontwikkeling van de internetapplicatie en het koppelvlak. De wetgeving is aangeboden voor internetconsultatie en wordt later dit jaar aangeboden aan de Tweede Kamer.

Meer weten of aan de slag?

Neem contact op met beterkenbaar@kadaster.nl. Via het gemeentelijk Geoberaad worden gemeenten geïnformeerd en betrokken bij de implementatie van de Wkpb.