Wet hergebruik overheidsinformatie

Wet hergebruik van overheidsinformatie

De wet hergebruik van overheidsinformatie (Who) verplicht gemeenten om op verzoek overheidsinformatie als open data beschikbaar te stellen voor hergebruik. Dat hergebruik kan zowel maatschappelijke als commerciële doelstellingen hebben.

Belang van deze ontwikkeling

In principe zijn gemeenten verplicht om te voldoen aan verzoeken op basis van de Who en om de in dat kader gevraagde informatie als open data beschikbaar te stellen. 

De Who geeft uitvoering aan de Europese PSI-richtlijn. Omdat deze richtlijn in 2019 is herzien, hetgeen heeft geleid tot een nieuwe Europese Open Data Richtlijn, onderzoekt VNG Realisatie wat de gevolgen hiervan zijn voor gemeenten. Dit onderzoek wordt naar verwachting in het voorjaar van 2020 gepubliceerd.

De achtergrond van deze regelgeving wordt gevormd door de snelle ontwikkelingen en vooral het nog onbenutte potentieel van data in de vorm van big data-analyse en artificiële intelligentie. Daardoor dreigen de sociale en economisch kansen die hergebruik van publieke data biedt te worden gemist.

Veel gemeenten stellen hun data al actief openbaar beschikbaar.  Neem bijvoorbeeld eens een kijkje op de open dataportalen van de gemeenten Amsterdam, Arnhem, Nijmegen of Rotterdam

 

Gemeenten zijn verplicht om de gevraagde informatie bij voorkeur digitaal en in een open en machineleesbare vorm aan te leveren, inclusief metagegevens. Daarbij moeten de gegevens voldoen aan formele open standaarden. Gemeenten mogen voor de verstrekking niet meer dan de marginale kosten rekenen. Gemeenten zijn niet verplicht om de gegevens ongevraagd actief openbaar te maken, maar dit is wel toegestaan. In 2018 publiceerde de VNG een handreiking over de wet voor gemeenten. In 2016 publiceerde het ministerie van Binnenlandse Zaken een handleiding Wet hergebruik van overheidsinformatie.

Aanvullende informatie

In 2019 is de Europese Open Data Richtlijn vastgesteld. Deze richtlijn vormt een herziening van de eerdere richtlijnen. Aanleiding voor de herziening was volgens de Europese Commissie dat de richtlijnen uit 2003 en 2013 de snelle ontwikkeling van datagebruik en artificiële intelligentie niet konden bijhouden. Daarom is de reikwijdte van de richtlijn uitgebreid naar publieke informatie van overheidsbedrijven en naar onderzoeksdata. De richtlijn bevat ook bepalingen over het beschikbaar stellen van dynamische data, het gebruik van Application Program Interfaces (API’s) en het vaststellen van een Europese lijst met high value datasets. In de richtlijn worden ook de mogelijkheden om meer dan marginale kosten in rekening te brengen beperkt en de regels over exclusieve overeenkomsten aangescherpt. 

Fases

Fase 1:In ontwikkeling

Start: januari, 2005
Eindigt: juli, 2015

Vanaf medio 2003 tot 2014 is aan de Who gewerkt. De wet komt voort uit de Europese richtlijnen voor hergebruik van informatie (2003).

Fase 2:In gebruik

Start: juli, 2015
Eindigt: januari, 2032

De Who is op 24 juni 2015 vastgesteld en per 1 oktober 2016 officieel van kracht. Gemeenten dienen aan de in de wet gestelde uitgangspunten rond hergebruik van informatie te voldoen.

Mijlpalen

18/07/2015: Wet hergebruik van overheidsinformatie in werking getreden

Per 1 oktober is de Who officieel van kracht (geldend).

Beleidskader

In opdracht van het ministerie van BZK en de VNG voert VNG Realisatie momenteel een impactanalyse uit naar de gevolgen van de herziening van de Who. De analyse brengt in kaart hoe gemeenten uitvoering kunnen geven aan de gewijzigde regelgeving en welke middelen zij daarvoor nodig hebben. Dit onderzoek wordt naar verwachting in het voorjaar van 2020 afgerond.

13 producten die raken aan deze ontwikkeling

Open Raadsinformatie

Met laagdrempelige toegang tot raadsinformatie op een landelijke, openbare website versterken gemeenten de lokale democratie en de transparantie van het gemeentebestuur.
Gewijzigd: 22 november 2019
product

Collectieve afspraken
In gebruik

High Value Datasets

De werkgroep Gemeentelijke High Value Datalijst buigt zich over de totstandkoming van één leidende lijst van high value datasets. Deze lijst ondersteunt gemeenten bij het bepalen van welke data als eerste als open data beschikbaar moeten komen.
Gewijzigd: 2 mei 2019
instrument

Lokale ambitie

Waarstaatjegemeente.nl

Gemeenten zien via het dashboard van de website snel en duidelijk op welke terreinen zij kunnen verbeteren en van welke gemeenten zij kunnen leren.
Gewijzigd: 11 november 2019
instrument

Lokale ambitie
In uitvoering

GEMMA Softwarecatalogus

De GEMMA Softwarecatalogus is een online informatiesysteem waarin het gebruikte (en verwachte) softwareaanbod voor gemeenten/samenwerkingsverbanden te vinden is.
Gewijzigd: 13 maart 2020
instrument

Collectieve afspraken

Open Data Standaarden voor gemeenten

Het samen met gemeenten ontwerpen van een blauwdruk voor het creëren van gestandaardiseerde open datasets voor gemeenten.
Gewijzigd: 20 januari 2020
verkenning

Collectieve afspraken

Meetups datagedreven gemeente

Kennisuitwisseling tussen en samenbrengen van gemeenten die bezig (willen) zijn met datagedreven werken: met thema’s als technische toepassingen, organisatorische vraagstukken en multidisciplinair werken.
Gewijzigd: 9 januari 2020
instrument

Collectieve afspraken

Kennisbank Zaakgericht werken

De kennisbank wil kennisdeling rondom Zaakgericht werken tussen gemeenten bevorderen.
Gewijzigd: 9 januari 2020
instrument

Wet- en regelgeving

Zaakgericht werken in Samenhang

Dit overzicht biedt aanknopingspunten bij de doorontwikkeling voor gemeenten die al Zaakgericht werken. Ook kan het als inspiratie dienen bij bijvoorbeeld een programma voor het verbeteren van de dienstverlening.
Gewijzigd: 2 januari 2020
instrument

Collectieve afspraken
Gepubliceerd

Platform 'Waar is mijn stemlokaal'

Het platform 'Waar is mijn stemlokaal' bundelt de gegevens van alle stembureaus en stelt ze voor iedereen beschikbaar.
Gewijzigd: 20 januari 2020
verkenning

Collectieve afspraken
Gepubliceerd

Duurzaam Toegankelijk Op Orde

Duurzaam Toegankelijk Op Orde wordt ingezet om informatievoorziening te verbeteren door duurzaam toegankelijke dossiers, samenwerking binnen en tussen gemeenten te faciliteren en door informatie en dossiers vindbaar te maken en te delen en openbare informatie rechtstreeks toegankelijk kunnen maken.
Gewijzigd: 7 januari 2020
product

Wet- en regelgeving
In ontwikkeling

Open Meldingen Openbare Ruimte

Doel van dit project is te onderzoeken hoe we meldingen zodanig kunnen publiceren dat er een zo groot mogelijke meerwaarde ontstaat voor de samenleving.
Gewijzigd: 20 januari 2020
product

Collectieve afspraken
In ontwikkeling

nID Stelsel: privacy in een informatiemaatschappij

Gemeenten willen met nID grote hoeveelheden aan gegevens (big data) inzetten voor een betere en efficiëntere uitvoering van diensten en taken, echter zonder de privacy van individuen aan te tasten
Gewijzigd: 26 november 2019
product

Lokale ambitie
Klaar voor implementatie

Haal Centraal

Gemeenten willen basisgegevens conform de Common Ground afnemen bij één en dezelfde bron en af van alle kopieën die binnen gemeenten worden bijgehouden. Haal Centraal maakt dit mogelijk
Gewijzigd: 15 januari 2020
product

Collectieve afspraken
In ontwikkeling