Samenwerkingsverbanden en de GDI

Samenwerkingsverbanden en de GDI

Gemeenten werken steeds vaker samen op verschillende vlakken. Daarbij is het optimaliseren van de gemeentelijke ICT vaak één van de doelen. Bij het gebruik van de digitale basisvoorzieningen van de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI) blijkt die optimalisatie voor gemeentelijke samenwerkingsverbanden niet altijd mogelijk. Dit maakt ICT en de bijbehorende processen van samenwerkingsverbanden complex.

Doel van deze verkenning

Het doel van het project Samenwerkingsverbanden en de GDI is om knelpunten in het gebruik van de GDI weg te nemen. Er zijn acties ondernomen om zowel korte - als lange termijn oplossingen te vinden voor de door de samenwerkingsverbanden geconstateerde knelpunten bij het gebruik van de GDI.

Project samenwerkingsverbanden en de GDI

Dat optimaal gebruik van GDI-voorzieningen door gemeentelijke samenwerkingsverbanden niet altijd mogelijk is, was voor VNG Realisatie (KING) aanleiding om in 2016/2017 een verkenning uit te voeren naar de knelpunten die samenwerkingsverbanden ervaren en wat nodig is om deze weg te nemen. Het resultaat van deze verkenning en de daaruit voortvloeiende aanbevelingen (korte- en lange termijn) zijn vanaf medio 2017 gebruikt om gerichte acties te ondernemen.

Toelichting op de resultaten

Gemeentelijke samenwerkingsverbanden ondervinden op allerlei vlakken knelpunten: juridisch, organisatorisch, personeel, informatiekundig, technisch. De oorzaak ligt deels in wettelijke eisen of in keuzes in het ontwerp van de GDI-voorzieningen. Er zijn ook oorzaken buiten de GDI. Zo blijkt gemeentelijke software niet altijd geschikt voor het gelijktijdig gebruik door verschillende organisaties. Ook de gekozen juridische vorm van samenwerken speelt een rol.

De afgelopen 2 jaar is er aan diverse onderdelen van de Uitvoeringsagenda Samenwerkingsverbanden en de GDI gewerkt. Sommige knelpunten kwamen niet meer terug en sommige knelpunten zijn door leveranciers in hun pakketten opgelost. Onderstaand een toelichting op de twee belangrijkste resultaten:

OIN nummer voor her in te delen gemeenten

Her in te delen gemeenten mogen zich pas ná feitelijke oprichting (1 januari) inschrijven in het Handelsregister. Ter voorbereiding op de nieuwe organisatie hebben de herindelende gemeenten het nieuwe Organisatie Identificatie Nummer (OIN) nodig voor diverse onderdelen van de informatievoorziening (zoals aanvraag van PKIo-certificaten). Het OIN is echter gebaseerd op de inschrijving in het Handelsregister, wat dus voor her in te delen gemeenten pas mogelijk is na datum herindeling.

Het afgelopen jaar zijn er intensieve gesprekken gevoerd in breed overleg met de ministeries EZ en BZK, Logius, VNG en VNG Realisatie met als resultaat een oplossing om herindelingsgemeenten vóór de datum van de daadwerkelijke herindeling over een OIN te laten beschikken.

Samenwerkingsverbanden onder mandaat en het gebruik van de BRP, Basisregistratie Personen

Voor de samenwerkingsverbanden onder mandaat loopt er een pilot bij RvIG, Rijksdienst voor Identiteitsgegevens. Een belastingsamenwerkingsverband onder mandaat is in het najaar 2018 als eerste partij als bewerker voor de achterliggende gemeenten aangesloten op de landelijke BRP voorziening.

De samenwerkingsverbanden onder mandaat en de BRP problematiek blijven onder de aandacht, net als de evaluatie van de lopende pilot bij RvIG. Er zijn al evaluatiepunten benoemd; met name de aanpassing van de formule om de onevenredige inspanning aan te tonen die de basis is voor acceptatie voor samenwerkingsverbanden onder mandaat om te mogen aansluiten als bewerker voor de achterliggende gemeenten.

Blijvende aandacht voor gemeentelijke samenwerkingsverbanden

Het project Samenwerkingsverbanden en de GDI is eind 2018 afgerond. Dat wil niet zeggen dat de aandacht voor gemeentelijke samenwerkingsverbanden afneemt; deze is structureel geborgd binnen VNG Realisatie.

Er komen steeds meer gemeentelijke samenwerkingsverbanden bij. Indien gemeenten (nieuwe) knelpunten ten aanzien van de GDI-voorzieningen constateren kunnen zij contact opnemen met de accountmanagers.

En verder:

  • Informatie over de bestuurlijke en organisatorische aspecten van samenwerking is te vinden bij VNG.
  • De handreiking Verzelfstandiging en samenwerking bij decentrale overheden beschrijft in zes stappen hoe decentrale overheden tot een keuze komen voor een publiekrechtelijke of privaatrechtelijke rechtsvorm.
  • Een van de lastige punten is het aanbestedingsrecht. Omdat het in de praktijk vaak als ingewikkelde materie wordt ervaren, heeft de VNG deze handreiking gemaakt met daarin een overzicht van de mogelijkheden tot samenwerking binnen het (Europese) aanbestedingskader.
  • De RegioAtlas bundelt informatie over bovenlokale samenwerkingsverbanden op één website. Dit zijn zowel rijksregio’s als intergemeentelijke samenwerkingsverbanden. De website maakt het mogelijk om zelf regiokaarten samen te stellen, te vergelijken en analyses te maken.
  • Van RUD’s tot GGD’s, van woningmarkt tot jeugdzorg: Het VNG Informatiecentrum heeft twaalf vormen van samenwerking tussen gemeenten in kaart gebracht.
  • Op de site van VNG is ook informatie te vinden over de samenwerking met de belastingen.
  •