IPv6 bij gemeenten

IPv6 bij gemeenten

Het huidige wereldwijde systeem van internetadressen (IPv4-adressen) raakt uitgeput, terwijl we steeds meer unieke Internetadressen (zogenaamde IP adressen) nodig hebben. Dat komt onder andere doordat we steeds meer apparaten gaan gebruiken die vragen om een directe internet toegang. Met de opkomst van het Internet of Things (afgekort IoT) wordt de behoefte aan vaste internet adressen nog groter.

Om in de toekomst te communiceren met andere systemen, moeten gemeenten IPv6 internet adressering invoeren. IPv6 biedt naast een aantal inhoudelijke voordelen meer unieke Internet adressen. IPv6 maakt het mogelijk om ieder apparaat, dat toegang tot internet nodig heeft een eigen uniek adres te geven. Tijdige invoering van IPv6 zorgt ervoor dat gemeenten in de toekomst online bereikbaar blijven en zelf toegang houden tot websites die werken met IPv6. IPv6 is onderdeel van de Gemeentelijke Gemeenschappelijke Infrastructuur (GGI).

Doel van dit product

Zorgdragen dat gemeenten beschikken over voldoende IP-adressen en hen ondersteunen bij toepassing van IPv6.

IP adressen raken op

Om te internetten heb je minimaal één internetadres nodig. Het huidige internetadres systeem (Internet Protocol versie 4, afgekort IPv4) biedt theoretisch ruim vier miljard adressen. Die voorraad adressen raakt op. Dit komt omdat steeds meer digitale systemen en gebruikers worden gekoppeld aan het internet. Hierdoor neemt de behoefte aan internet adressen wereldwijd toe. Het is niet precies bekend wanneer de IPv4 adressen opraken, maar in dit geval geldt: voorkomen is beter dan genezen.

De opkomst van het Internet of Things (afgekort IoT) zorgt voor een toename in de vraag naar nieuwe (vaste) internetadressen. IoT wordt zichtbaar bij  ‘smart cities’. Daar gaan onbemande digitale systemen cruciale functies in een stedelijk gebied verzorgen. IoT zorgt voor een toename van de vraag naar (vaste) internetadressen voor bijvoorbeeld verkeersregelsystemen, bewakingscamera’s en meetpalen voor luchtkwaliteit. De vraag naar die adressen kan niet meer met de huidige versie (IPv4) worden afgedekt. Dat lukt wel met de nieuwe versie, maar dan moeten we IPv6 op tijd implementeren.

Op verzoek van een aantal gemeenten (inmiddels zijn ruim 70 gemeentelijke websites via IPv6 bereikbaar) heeft VNG Realisatie in samenwerking met het Forum Standaardisatie en Logius het project Implementatie IPv6 opgezet. Dit project ondersteunt en begeleid gemeenten en gemeentelijke samenwerkingsverbanden bij het realiseren van hun externe bereikbaarheid via IPv6. Dit betekent dat de gemeentelijke websites en mailservers via IPv6 bereikbaar worden gemaakt.

Stapsgewijs overstappen naar IPv6

In eerste instantie richten gemeenten en VNG Realisatie zich op het realiseren van de externe bereikbaarheid via IPv6. De impact daarvan is bij de meeste gemeenten te overzien en de toegevoegde waarde het grootst. Websites en mailservers krijgen naast een (oud) IPv4 adres ook een IPv6 adres. Gemeenten dienen er rekening mee te houden dat gedurende een aantal jaren websites en mailservers zowel via IPv4 als IPv6 bereikbaar moeten zijn. Deze zogenaamde dual stack aanpak heeft bij websites en mailservers doorgaans een beperkte impact.

Dat ligt anders bij het implementeren van IPv6 in interne netwerken. Die implementatie vraagt om een uitgebreidere inspanning, omdat IPv6 vrijwel alle aspecten van de gemeentelijke ICT-infrastructuur raakt. Door eerst te zorgen voor externe bereikbaarheid wordt ervaring opgedaan, die in een later stadium voor de interne implementatie kan worden gebruikt. 

Beknopt weergegeven verloopt de invoering van IPv6 in de volgende stappen:

  • Het eerste dat gemeenten moeten doen, is zorgen dat zij via IPv6 bereikbaar zijn. Dat geldt vooral voor de gemeentelijke website en de gemeentelijke e-mail. Via een toets op www.internet.nl  kunnen gemeenten vaststellen of hun externe website en mailbox zichtbaar zijn via IPv6.
  • De tweede actie voor een gemeente die met IPv6 aan de slag gaat is het activeren van het al gereserveerde adresblok van de betreffende gemeente. Op verzoek van VNG Realisatie heeft Logius voor alle Nederlandse gemeenten en samenwerkingsverbanden een adresblok gereserveerd. Door het invullen van het aanvraagformulier (te downloaden onderaan deze pagina) kan die activering worden aangevraagd.
  • Vervolgens moeten gemeenten zeker stellen dat zij de websites, die extern al met IPv6 werken, kunnen bereiken. 
  • Daarna kunnen gemeenten binnen hun organisatie (samen met hun leveranciers) nagaan welke hardware en software zowel IPv4- als IPv6-adressen kan verwerken. Op die manier krijgen zij inzicht in de knelpunten die ontstaan op het moment dat zij naast IPv4- ook IPv6-adressering gaan gebruiken. 
  • De volgende actie die gemeenten kunnen uitvoeren, is om alvast na te denken over de wijze waarop zij hun interne organisatie gaan inrichten voor gebruik van IPv6. Bij de opzet en uitvoering van het project moet ook nadrukkelijk aandacht worden besteed aan de aspecten continuïteit, beveiliging en interoperabiliteit.

Meer weten of aan de slag?

Meer weten over dit product? Neem contact op met het accountmanagement van VNG Realisatie, zij zijn het aanspreekpunt voor alle vragen over VNG Realisatie.

Inventarisatieformulier

U kunt ook het inventarisatieformulier IPv6​ invullen. Er wordt dan contact met u opgenomen.