Gemeentelijke monitor sociaal domein

Gemeentelijke monitor sociaal domein

De Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein (GMSD) geeft u een beeld van de situatie van het sociaal domein in uw gemeente. Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor zorg en ondersteuning, op basis van de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Het gaat daarbij onder meer om bijstandsuitkeringen, jeugdzorg en hulp bij het huishouden. De monitor wordt vier keer per jaar geactualiseerd op Waarstaatjegemeente en kent verschillende niveaus: het ‘dashboard’ met de voornaamste cijfers, de gedetailleerde rapporten op gemeentelijk en wijkniveau en de database met brongegevens.

Doel van dit product

De gegevens uit de GMSD geven gemeenten inzicht in hun prestaties op het sociaal domein, ook in vergelijking met andere gemeenten. Deze inzichten kunnen behulpzaam zijn bij het leerproces van gemeenten en dragen bij aan de horizontale verantwoording (aan de gemeenteraad). De monitor verschaft de Rijksoverheid ook inzicht op landelijk niveau.

Waarom

In 2015 zijn belangrijke taken op het sociaal domein gedecentraliseerd van het Rijk naar de gemeenten. Om gemeenten inzicht te geven in hoe zij – en andere gemeenten – presteren op dit gebied, geeft de monitor inzicht in indicatoren als het gebruik van individuele voorzieningen en het Cliëntervaringsonderzoek Wmo. De monitor is in opdracht van de VNG en het ministerie van VWS ontwikkeld door VNG Realisatie. De gegevens zijn niet te herleiden tot een individu: de monitor toont gegevens op geaggregeerd niveau.

Met de monitor kunnen gemeenten:

  • signaleren, sturen en beleid herformuleren;
  • de gemeenteraad en de burger voorzien van (verantwoordings)informatie;
  • hun inzicht vergroten door gemeentelijke prestaties te beoordelen en onderling te vergelijken.

Gemeenten gebruiken de GMSD op verschillende manieren en naar eigen inzicht. Het is belangrijk dat gebruikers zich realiseren dat de cijfers niet op zichzelf staan, maar altijd vragen om uitleg en duiding. Een goed begrip van de context en de keuzes is noodzakelijk om de resultaten uit de GMSD goed te kunnen interpreteren en te gebruiken.

Dorien de Bruijn, onderzoeker bij de gemeente Amersfoort, over waarom Amersfoort meedoet aan de monitor: “De GMSD stelt je in staat je eigen gegevens te vergelijken met andere gemeenten van vergelijkbare grootte. Deze benchmark is voor ons van grote toegevoegde waarde. Dat geldt ook voor het beschikken over de resultaten van het cliëntervaringsonderzoek Wmo”.

Voor de Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein leveren gemeenten zelf de gegevens over de Wmo aan bij het CBS. Het CBS verrijkt de gemeentelijke gegevens met onder meer inkomensgegevens, demografische gegevens en landelijke cijfers vanuit de beleidsinformatie jeugd en de Participatiewet. Voor elke Nederlandse gemeente is een rapport beschikbaar van de GMSD. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het aanleveren en controleren van de Wmo-cijfers. Er zijn geen kosten verbonden aan deelname aan de GMSD. Voor de editie van december 2019 hebben 329 gemeenten hun gegevens over de Wmo gepubliceerd op Waarstaatjegemeente.nl.

Hoe implementeren

Coördinator aanmelden

De coördinator GSMD – vaak de proceseigenaar van het thema monitoring sociaal domein binnen uw organisatie – levert de gegevens periodiek aan bij het CBS. U kunt een nieuwe coördinator aanmelden door zijn of haar gegevens door te geven aan het CBS via monitorsociaaldomein@cbs.nl. Meer informatie over de rol van de coördinator vindt u in het aanleverprotocol.

Algemene informatie aanlevering

Het CBS verrijkt de aangeleverde Wmo-gegevens onder meer met CBS-data, zoals demografische gegevens, de beleidsinformatie Jeugd en de Participatiewet. Op Waarstaatjegemeente.nl worden ook cijfers van andere instanties, zoals DUO en de GGD toegevoegd. U leest alles over het aanleverproces in het aanleverprotocol.

Actuele status en planning

De volgende aanleverperiode loopt van 31 augustus tot en met 2 oktober 2020. Het betreft de aanlevering van gegevens aan het CBS over het eerste halfjaar van 2020 en eventueel een herziene aanlevering over het tweede halfjaar van 2019. Let op: in deze periode vindt de levering plaats van de bestanden met Wmo (maatwerk)voorzieningen, en niet van de uitgaven Wmo en kosten Jeugdhulp. De bestandsleveringen hiervan vindt sinds vorig jaar jaarlijks plaats in juni.

Aanvullende informatie

Verplicht Clientervaringsonderzoek Wmo

Sinds de invoering van de Wmo 2015 en de Jeugdhulp zijn gemeenten verplicht om jaarlijks een onderzoek uit te voeren naar de ervaringen van de cliënten, die maatwerkvoorzieningen ontvangen. De uitkomsten daarvan worden gebruikt voor het verbeteren van het beleid en de uitvoering ervan. De wet bepaalt dat gemeenten de uitkomsten van de onderzoeken jaarlijks doorgeven aan het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Publicatie via Waarstaatjegemeente.nl

VNG Realisatie heeft de resultaten van het CEO 2019 opgenomen in de database van Waarstaatjegemeente.nl. Het Cliëntervaringsonderzoek Wmo blijft op deze manier onderdeel van Waarstaatjegemeente.nl en van de Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein.

Meer informatie

Meer informatie is te vinden op deze pagina op de site van vng.nl.

    Contact

    Heeft u vragen over de Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein? Neemt u dan contact op met 070 373 8191 of stuur een e-mail naar waarstaatjegemeente@vng.nl.