GGI-Afspraken

Cloud-Afspraken

Steeds meer gemeenten maken gebruik van clouddiensten. Onder ‘clouddiensten’ verstaan we alle IT diensten die door een leverancier worden aangeboden op basis van cloud computing. Bij cloud computing worden IT resources, zoals netwerken, servers, applicaties en opslag van data, gedeeld en ontsloten via een op vraag gebaseerde netwerk oegang. De diensten die op deze manier beschikbaar worden gesteld noemen we clouddiensten.

Een clouddienst kan verschillende vormen of combinatie van vormen aannemen. De belangrijkste zijn Software as a  Service (SaaS), Platform as a Service (PaaS), Infrastructure as a Service (IaaS).

Cloud-Afspraken omvatten de basisregels en -voorwaarden, die gemeenten (kunnen) hanteren voor het ontsluiten van clouddiensten. Deze kunnen zowel via open (internet) als besloten (bijvoorbeeld Diginetwerk) infrastructuren worden ontsloten. Gemeenten gebruiken als besloten netwerk GGI-Netwerk (onderdeel van Diginetwerk). Door GGI-Netwerk te gebruiken hebben gemeenten collectief invloed op onder meer interoperabiliteit en dataportabiliteit van de aangeboden clouddiensten die via GGI-Netwerk worden ontsloten. Bovendien voorziet GGI-Netwerk in aanvullende diensten voor o.a. de veilige uitwisseling van data en monitoring van de verkeersstromen.

Doel van dit instrument

Met behulp van Cloud-Afspraken nemen gemeenten collectief grip op het aanbod van commerciële clouddiensten. De toepassing van Cloud-Afspraken draagt bij tot meer samenhang en uniformiteit in het gebruik van clouddiensten en de voorwaarden die daarbij worden gesteld. De toepassing van Cloud-Afspraken kan tevens zorgen voor vermindering van de beheerlast bij gemeenten bij het gebruik van commerciële clouddiensten.

Ambities en collectieve cloud afspraken

Ambities

Toepassing van Cloud-Afspraken draagt bij aan de realisatie van de volgende ambities:

  • Het definiëren van de algemene regels en voorwaarden die moeten worden gesteld aan de clouddiensten, die door gemeenten worden verworven en gebruikt;
  • Het ondersteunen van gemeenten bij het realiseren van 'compliance' met de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Leveranciers moeten op basis van Cloud-Afspraken gemeenten in staat stellen om te voldoen aan de eisen van de BIO. Cloud-Afspraken biedt daarvoor samen met GIBIT en de handreikingen van de IBD concrete aanwijzingen;
  • Het ondersteunen van gemeenten en gemeentelijke samenwerkingsverbanden door het hanteren van een eenduidig begrippenkader ten aanzien van de toepassing van cloudcomputing;
  • Het gebruik van standaarden en de toepassing daarvan;
  • Het ontwikkelen en toepassen van uniforme aansluitmodellen;
  • De positionering en toepassing van GGI-Netwerk en GGI-Veilig bij de hierboven genoemde doelen.

Collectieve afspraken

Gemeenten maken steeds meer gebruik van clouddiensten van leveranciers. Gemeenten hebben er belang bij dat de aangeboden clouddiensten voldoen aan de geldende standaarden m.b.t. IT-dienstverlening bij de overheid. Daarnaast is het van belang dat afspraken m.b.t. het gebruik van clouddiensten zoveel mogelijk uniform zijn. Dat is een gemeenschappelijk belang van zowel gemeenten als leveranciers. Het bevordert niet alleen de continuïteit en transparantie van de dienstverlening, maar het vermindert ook de beheerlast.

Overall geldt dat clouddiensten op een veilige en betrouwbare manier moeten worden ontsloten. Wanneer clouddiensten worden gebruikt om vertrouwelijke gegevens uit te wisselen, op te slaan of te verwerken dan ligt het voor de hand dat gebruik wordt gemaakt van daartoe beschikbare IT-infrastructuur. De overheid heeft daarvoor Diginetwerk ontwikkeld. Gemeenten en gemeentelijke samenwerkingsverbanden kunnen hun clouddiensten ontsluiten via GGI-Netwerk, dat onderdeel is van Diginetwerk.

Het gebruik van GGI-Netwerk biedt gemeenten de mogelijkheid om collectief toezicht te houden op de aangesloten clouddiensten. Bijvoorbeeld door afspraken te maken – en te controleren – over interoperabiliteit, dataportabiliteit en beveiliging.  Cloud-Afspraken richt zich daarbij op leveranciers van clouddiensten, die aan gemeenten worden geleverd.

Voorbereidingen voor gemeenten

Cloud-Afspraken zijn in ontwikkeling. Ze worden inmiddels op beperkte schaal gebruikt in projecten in het kader van GGI. Hierbij nemen gemeenten clouddiensten af van externe leveranciers. Het dataverkeer loopt dan over Diginetwerk en waar relevant via GGI- Netwerk, dat onderdeel is van Diginetwerk.
De verdere ontwikkeling van Cloud-Afspraken is een continu proces. Door de toepassing in de praktijk worden de Cloud-Afspraken getoetst en komen er mogelijk nieuwe ideeën voor verdere ontwikkeling.