Dutch Design Week: Samen Organiseren meets design

Dutch Design Week 2019: samen organiseren meets Design

Samenwerking Dutch Design Foundation onderdeel van een innovatiestrategie

In de verdieping op de beweging van samen Organiseren van de VNG wordt momenteel een ‘nieuwe’ innovatie-infrastructuur gevormd. Samen Organiseren is al gericht op ‘landelijke opschaling’ en het vormgeven van ‘gezamenlijk beheer’. In deze zogeheten ‘meervoudige innovatiestrategie’ wordt de route en aanpak ontwikkeld om nieuwe initiatieven voor landelijke opschaling een kans te geven en zo de doelen van de Taskforce waar te maken.

Het ontwikkelen van zo’n innovatie infrastructuur vraagt de nodige inspanning van alle betrokkenen. Een design thinking aanpak kan in die ontwikkeling versnelling brengen. N.b. Vele stappen van het ‘nieuwe’ innovatieproces hebben we in onze samenwerking met de Dutch Design Foundation (DDF) de afgelopen twee jaar immers meer of minder expliciet doorlopen.

In 2019 willen we deze samenwerking onderdeel laten uitmaken van de meervoudige innovatiestrategie zoals die nu wordt ontwikkeld door gemeenten samen met de VNG. Hiermee kan zowel de beschikbare expertise van de VNG als ook haar betrokkenheid bij lopende relevante programma’s op maatschappelijke thema’s ten volle worden benut. Tevens kan hiermee beter worden geborgd dat in de ontwikkeling van de prototypes al wordt nagedacht over schaalbaarheid en overdraagbaarheid van de oplossingen naar meerdere gemeenten; 1 keer ontwikkelen, zoveel als mogelijk hergebruik. 

De samenwerking met de DDF en haar designers biedt gemeenten en haar ambtenaren de kans om samen te werken aan maatschappelijke vraagstukken en maximaal te profiteren van elkaars expertise en energie. Op deze manier krijgt innoveren binnen gemeenten een push die past binnen het tijdsbeeld waarin we ons bevinden.

De aanpak: Ambassades op maatschappelijke thema’s veiligheid, mobiliteit, taal

Een bestaande structuur van samenwerking vanuit de Dutch Design Foundation is die van zogenaamde World Design Embassies, kort gezegd ‘ambassades’. Zo waren er afgelopen jaar ambassades op de thema’s mobiliteit, Food, Health, Circulariteit, Water, Urban Transformation (werk en onderwijs), Climate change en Intimiteit. Dit jaar bouwt VNG mee aan de ambassades van veiligheid, mobiliteit en Taal & laaggeletterdheid. 

‘World Design Embassies’ zijn samenwerkingsallianties tussen vertegenwoordigers van maatschappelijke vraagstukken, marktkansen, en ontwerppartners gericht op het bieden van nieuwe toekomstperspectieven en mogelijke oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. Met ander woorden, ze treden op als versnellers op vraagstukken door uitdagingen te verbinden aan markt- en ontwerpvragen, een lokale context te combineren met een global perspective en omgekeerd, talentontwikkeling, thema’s, vraagstukken en ontwerpvragen onderling met elkaar te verbinden, debat te verbreden en nieuwe perspectieven op de toekomst te ontwikkelen.

Deze ambassades manifesteren zich tijdens de Dutch Design Week (DDW) in de vorm van tentoonstellingen, presentaties, workshops, lezing en/of debat en zijn er in de eerste plaats op gericht om ontwerp potentieel te ontsluiten dat kan bijdragen aan oplossingen voor urgente vraagstukken of het ontwikkelen van nieuwe visies op de toekomst van maatschappelijke vraagstukken. 

Het is een mooie gelegenheid als VNG (1) cross-overs tussen verschillende netwerken verder uit te bouwen en eigen netwerken te versterken, (2) vragen uit lopende (VNG-) jaarprogramma’s in te brengen in een ambassade, (3) design expertise in te zetten voor creëren van ‘nieuwe’ oplossingen en concepten binnen bestaande vraagstukken, (4) breed aanwezig te zijn op de DDW 2019 en (5) onderdelen van de meervoudige innovatiestrategie van ‘Samen organiseren’ versneld te ontwikkelen.

Ambassade van veiligheid en ondermijning

In de Ambassade van veiligheid en ondermijning kijken we de komende jaren samen met Vereniging Nederlandse Gemeenten, Nationale Politie, Aanjaagteam Ondermijning en andere partners naar hoe ontwerpers een bijdrage kunnen leveren aan actuele veiligheidsvraagstukken.

De dominante manier waarop wij veiligheid in de samenleving proberen te bewerkstelligen is door middel beleid, wetten, regels, protocollen. We benaderen veiligheid als een systeemvraagstuk, met strakke verdeling van taken bij de overheid en uitvoeringsorganen met hiërarchische structuren. We hanteren modellen gestuurd op basis van analyses van objectief gemeten cijfers. En om onze veiligheid in de toekomst te waarborgen denken we vooral aan technologische toepassingen die data genereren en keuzes maken op basis van algoritmen.

Dat is allemaal goed. Maar de menselijkheid lijkt soms ver te zoeken deze systemische veiligheidswereld. Sterker nog: als de technologische ontwikkelingen van Artificial Intelligence en robotisering doorzet zou de mens op termijn zelfs een bedreigde diersoort kunnen worden. Onze veiligheidsbeleving is heel subjectief. Het toevertrouwen van onze veiligheid aan zelfdenkende systemen hoeft niet per se bij te dragen aan het ons veiliger voelen. Vertrouwen, emoties, betekenis zijn doorslaggevend voor ons veiligheidsgevoel. Precies het domein waar ontwerpers veel verstand van hebben. In samenwerking onderzoeken we daarom de vraag hoe we de menselijke beleving centraal kunnen stellen in de manier waarop we veiligheidssystemen inrichten.

Hoe gaan we dat doen? Door organisaties samen te laten werken. Op een warme menselijke manier. We richten ons op de betekenis van veiligheidsmaatregelen of technologische toepassingen voor mensen: tot welk gedrag en welke relaties gaat dit leiden? Nu eisen we van overheid, veiligheidsdiensten en bedrijven dat het veilig is. Wij willen onderzoeken hoe we met elkaar de samenleving veilig kunnen máken. Als een gedeelde verantwoordelijkheid waar we allemaal een rol in spelen. En wat vinden we gevoelsmatig de goede balans tussen baten en lasten van veiligheidsmaatregelen in de samenleving? Hierover gaan we in gesprek met het Nederlandse publiek, openbaar bestuur, publieke organisaties en marktpartijen. Dat doen we onder meer door het ontwerpen van nieuwe manieren van kijken, door de gevolgen ervan concreet en invoelbaar te maken,door in co-creatie met elkaar nieuwe perspectieven en rollen voor toekomst te verkennen, te prototypen en te vertalen naar nieuw beleid.

Een taai veiligheidsvraagstuk op dit moment is ondermijning.Criminelen maken gebruik van systemen en diensten van de bovenwereld. Boven- en onderwereld raken zo met elkaar verweven. Door de invloed en druk die criminelen zo op onze samenleving kunnen uitoefenen raken normen vervaagd en neemt het gevoel van veiligheid en leefbaarheid af.

Hoe kun je als (samenwerkende) gemeente(n) mee doen met de ambassade?

Dit jaar staan we in oktober met een pop-up What if Lab, waar live met een team aan de geselecteerde vraagstukken gewerkt gaat worden, op het grootste design-evenement van Noord-Europa: Dutch Design Week 2019

We doen hierbij een open oproep aan alle gemeenten (en/of hun samenwerkingspartners): speelt er in uw omgeving een complex veiligheidsvraagstuk dat nieuwe perspectieven kan gebruiken? Wij bieden de kans om er samen met topdesigners, experts en kennisinstellingen mee aan de slag te gaan! Interesse? ​Lees hier meer in de volledige uitvraag, hoe je mee kunt doen en wat je kunt verwachten.

Heb je vragen over deelname? Mail dan naar nieuws.realisatie@vng.nl.

Ambassade van mobiliteit

Zorgeloze mobiliteit, voor alles en iedereen in 2050. Geen emissies, uitstekende bereikbaarheid toegankelijk voor jong en oud, arm en rijk, valide en mindervalide. Betaalbaar, veilig, comfortabel, makkelijk én gezond. Slimme, duurzame, compacte steden met optimale doorstroming van mensen en goederen. Mooie, leefbare en goed ontsloten gebieden en dorpen waarbij mobiliteit de schakel is tussen wonen, werken en vrije tijd. Dit is de visie onder een integrale benadering van het mobiliteitssysteem, waarbij alle modaliteiten en de infrastructuur optimaal worden ontwikkeld en benut én alle modaliteiten schoon zijn. Hiermee wordt niet alleen voldaan aan de afspraken van Parijs, maar wordt ook een significante bijdrage geleverd aan de terugdringing van overige milieuschade.  (Concept Klimaatakkoord, 2018)

Ontwerpers spelen een belangrijke rol bij het zoeken naar oplossingen. Tijdens de Dutch Design Week 19-27 oktober 2019 in Eindhoven brengt het World Design Embassies (WDE)-programma toekomstige makers, ontwerpers en denkers van over de hele wereld bij elkaar om samen de toekomst van steden en dorpen vorm te geven. Op alle urgente kwesties of de ontwikkeling van nieuwe toekomstperspectieven op maatschappelijke uitdagingen, mobiliteit in het bijzonder.

Voor de ambassade van mobiliteit is de scope van dit jaar:

Hoe gaan we vorm geven aan mobiliteit in de toekomst en wat betekent dit voor de organisatie van onze openbare ruimten? Daarbij zien we de ontwikkeling dat de publieke infrastructurele knooppunten in de stad de stad steeds bereikbaarder maken, maar ook minder leefbaar vanwege de druk op de openbare ruimte. In tegenstelling tot het platteland dat steeds leefbaarder wordt en blijft, maar ook steeds onbereikbaarder lijkt door het verschralen van de vervoersmogelijkheden vanwege onvoldoende kosteneffectiviteit.

Binnen deze scope gaan we op zoek naar innovatieve oplossingen, nieuwe invalshoeken en verrassende futureproof scenario’s.

Ambassade van taal en laaggeletterdheid

In het Interbestuurlijk Programma van februari 2018 is laaggeletterdheid als een gezamenlijke opgave van de overheden gekenmerkt. Het betreft ongeveer 2,5 miljoen mensen van 16 jaar en ouder (van wie 65% NT1-ers). Ze lopen in hun leven en als zij werken tegen grenzen aan, hebben vaker schulden, moeite met gezondheidsinformatie, overheidscommunicatie en alledaagse digitale toepassingen.

Taal is hiermee een belangrijke prioriteit van zowel VNG als gemeenten als ook andere (overheids)partners. Zo is het naast participatie in de samenleving en werk de belangrijkste pijler onder bijvoorbeeld inburgering. In de overtuiging dat deze ‘zoektocht’ versterkt kan worden door ook de expertise van ontwerpers mee te nemen, willen we dit jaar ook als onderdeel van de DDW 2019 aandacht vragen voor (digi)Taal en laaggeletterdheid. We willen ‘Taal’ bekijken vanuit andere perspectieven die een verrijking kunnen vormen op huidige of nog te starten aanpakken van alle partners.

Evenementen

Voorselectie dag 29 augustus

Op 29 augustus beslist de jury, bestaande uit leden van het InnovatieKabinet, Dutch Design Foundation en experts op het thema veiligheid, welke tien vraagstukken het meest kansrijk zijn. Deze 10 vraagstukken vormen de shortlist voor de 3 vraagstukken die uiteindelijk onderdeel zullen worden van het What if Lab tijdens Dutch Design Week. Tevens zal deze dag er een selectie van de ingeschreven ontwerpstudio’s gekozen worden. Dit is een besloten event.

Masterclass 5 september

Tijdens de Masterclass werken we samen met experts op het gebied van Design Thinking om de 10 geselecteerde vraagstukken verder aan te scherpen en uit te diepen. Dit is een besloten event.

Selectiedag 16 september

Op 16 september organiseren we een pitch waarbij de tien overgebleven vraagstuk eigenaren hun inzichten presenteren. De jury bestaat uit leden van VNG, InnovatieKabinet, Dutch Design Foundation, de deelnemende designstudio’s en experts op het gebied van veiligheid. Wil je bij dit event aanwezig zijn, meld je dan aan via het aanmeldformulier.

Over de Dutch Design Foundation

De organisatie Dutch Design Foundation (DDF) heeft als doel het design-ecosysteem te bevorderen. Dit doen zij vanuit de overtuiging dat designers cruciale schakel zijn in de vormgeving van onze toekomst. Als platform, belangenbehartiger en kenniscentrum versterkt Dutch Design Foundation de positie van design en designers. Dit doen zij zowel fysiek als online, het gehele jaar door. Hoogtepunt is het jaarlijkse evenement Dutch Design Week in Eindhoven. Negen dagen lang presenteren ruim 2.500 ontwerpers op meer dan 100 verschillende locaties hun ideeën, innovaties en producten.