Platform samenleving

Platform samenleving

Een steeds groter deel van het maatschappelijk en economisch verkeer loopt over online platformen zoals Facebook, Instagram, Parkmobile, Peerby, Airbnb, Uber en Spotify. Ze vormen een digitale (platform) samenleving die impact heeft op verschillende aspecten van het publiek domein. De ontwikkelingen van online platformen hebben economische, sociaal-maatschappelijke, technologische en/of wettelijke impact die de overheid niet wil negeren.

Belang van deze ontwikkeling

De platform samenleving vraagt actieve aandacht van gemeenten. Online platformen beïnvloeden regelmatig maatschappij, economie, mens, dienstverlening of de openbare orde. Ze vergen duiding om er actief en verstandig mee om te gaan.

De platform samenleving richt zich op het delen van informatie tussen burgers en bedrijven, burgers en overheden, bedrijven en overheden. Ze ontwikkelt zich vaak, maar niet altijd, buiten de directe invloed van de overheid, maar kent wel consequenties in het publiek domein. Het zijn vaak initiatieven van derden met verschillende uitgangspunten. Zo is Peerby, een platform om spullen van je buren te lenen, ontstaan vanuit een duurzaamheidsgedachte. Een neveneffect van Peerby is een toename van de sociale cohesie in een buurt of wijk. Andere initiatieven kennen een commerciële inslag of zijn juist door de overheid bedacht om sociale cohesie te stimuleren.

In ieder collegeprogramma vind je het wel: ‘de gemeente wil van buiten naar binnen werken.’ De motivatie die gemeenten geven voor de inzet van WhatsApp wijst erop dat zij aan die ambitie ook concrete invulling geven: “We willen aansluiten bij kanalen die inwoners zelf gebruiken.”

De platform samenleving maakt het werk van gemeenten makkelijker en moeilijker. Platformen (denk aan Uber, Pokemon Go, Parkmobile, Whatsapp en Airbnb) beïnvloeden het sociaal maatschappelijk verkeer en soms de openbare orde. Daarentegen bieden ze mogelijkheden om snel, real time sturingsinformatie te verzamelen en te gebruiken. De uitdaging voor gemeenten ligt in hoe ze zich hiertoe verhouden en gebruik maken van de mogelijkheden die de Platform Samenleving biedt.

Ander aspecten waarmee gemeenten te maken krijgen gaan veelal over dataveiligheid en onzekerheden. De platform samenleving neemt net zoveel risico’s met zich mee als kansen. Gemeenten mogen beide niet negeren:

  • Hoe staat het met de dataveiligheid (privacy) van gegevens op een platform en kan, mag en wil een gemeente daaraan gegevens ontsluiten?
  • In welke context opereert een platform? Welke rechtsvorm bezit het en betreft het een commercieel of maatschappelijk gedreven platform en hoe ga je daarmee als gemeente in brede zin mee om?
  • Er is niet 1 platform dat alles omvattend is. Zo bestaan er meerdere parkeerapps en kunnen gemeenten baat hebben bij gegevensuitwisseling met al deze apps
  • Online platformen komen snel op en een (aanzienlijk) deel verdwijnt even snel weer. Een investering brengt daardoor extra risico’s met zich mee.

Let op: het onderstaande overzicht van ondersteuningsmiddelen is nog niet compleet.

Fases

Fase 1:Opkomst online platformen

Start: januari, 2005
Eindigt: november, 2014

De platform samenleving krijgt sinds 2005 steeds meer vorm door de opkomst van platformen als Facebook, Youtube, Google in combinatie met de ontwikkelingen van mobiele technologie.

Fase 2:Integratie in de samenleving

Start: november, 2014
Eindigt: januari, 2025

Platform toepassingen maken inmiddels deel uit van ons dagelijks leven. Gemeenten maken er actief gebruik van en krijgen er vanuit de maatschappij dagelijks steeds vaker gevraagd en ongevraagd mee te maken. Platformen beïnvloeden het sociaal maatschappelijk verkeer en soms de openbare orde. Daarentegen bieden ze ook mogelijkheden om snel, real time sturingsinformatie te verzamelen en te gebruiken.

Mijlpalen

28/03/2018: Congres VNG Realisatie 'Back tot the Future'

De informatiesamenleving ‘is here to stay’. En die informatiesamenleving stelt ze voor forse uitdagingen. Uitdagingen die ze alleen het hoofd kunnen bieden als ze de krachten bundelen. Van elkaar leren. Samen over bestaande grenzen heen gaan en zo ruimte creëren voor nieuwe ideeën en andere manieren van samenwerking. Hier draait het om op het VNG Realisatie congres 'Back to the Future'.

3 producten die raken aan deze ontwikkeling

Inwonercloud

Het doel van samenwerken aan een Inwonercloud voor het sociaal domein is de inwoner centraal stellen, niet de instituties, om zo vraaggerichte zorg mogelijk te maken. Zelfregie en eigen kracht vormen daarbij de uitgangspunten.
Gewijzigd: 16 juli 2018
product

Collectieve afspraken
In ontwikkeling

Publicatie: de Platformsamenleving

De publicatie over de Platformsamenleving wil de discussie opstarten over het wat, hoe en waarom van een zich ontwikkelende platformdynamiek en de gevolgen daarvan op de samenleving.
Gewijzigd: 29 december 2017
verkenning

Lokale ambitie

Data Science Hub

Doel van de Data Science Hub is gemeenten klaarstomen voor het gebruik van nieuwe methoden en technieken bij het beantwoorden en monitoren van beleids- en uitvoeringsvraagstukken.
Gewijzigd: 5 december 2018
product

Lokale ambitie
In gebruik