Internet of Things

Internet of Things

In de industrie is het Intern of Things (inclusief sensortechnologie en kunstmatige intelligentie) al geruime tijd in gebruik. Ook steeds meer gemeenten zetten deze techniek in bij de inrichting van de openbare ruimte, asset management en verzamelen van data voor beleid. Feitelijk is het een netwerk van sensoren, verbonden via internet, het Internet of Things.

Belang van deze ontwikkeling

Internet of Things gaat op termijn grote invloed hebben op de inrichting, efficiëntie en effectiviteit van de gemeentelijke organisatie en dienstverlening. Voorbeelden van toepassingen van Internet of Things via sensor technologie zijn slimme parkeerplaatsen, vuilnisbakken, lantaarnpalen en domotica.

Gemeenten verzamelen data uit de openbare ruimte met sensoren en sturen op basis van die data ‘dingen’ aan zoals licht intensiteit van lantaarnpalen of sluizen. Dat kan middels een eigen beslissing, maar ook met kunstmatige intelligentie, waarbij naar patronen van data wordt gekeken die beslissend zijn voor aansturing. Ook worden beslissingen genomen op basis van data, zoals wanneer een slimme vuilnisbak vol is, geeft hij aan dat hij geleegd moet worden. Of kan de gemeente met die data beter inzicht krijgen in wanneer vuilnisbakken eerder vol zijn dan gebruikelijk en daarop inspelen bijv. met evenementen. Ook kunnen verkeerslichten bijv. bij slecht weer fietsers vaker groen licht geven ofwel fietsers groen licht geven als er geen ander verkeer aankomt.

Over ‘Internet of Things’ (IoT) doen verschillende definities de ronde. Daarbij gaat het in de regel om (1) fysieke apparaten, uitgerust met sensortechnologie, die (2) zelfstandig verbonden zijn met het internet. Deze apparaten zijn (3) niet alleen in staat om informatie door te geven, maar communiceren zelfstandig met andere apparaten. Verkeersmanagement systemen, crowd management en domotica zijn voorbeelden van toepassingsvelden voor Internet of Things.

Internet of Things (IoT) is nog volop in ontwikkeling. We benoemen hier de aspecten die een ‘thing’ onderdeel maken van IoT. Binnen die definitie is veel variatie en ontwikkeling mogelijk in de mate van slimheid.

Een afvalbak die een seintje geeft als hij vol zit. Zomaar een voorbeeld van het Things Network, een netwerk dat alledaagse objecten met elkaar verbindt. Gratis en open voor iedereen. Rotterdam heeft inmiddels het grootste netwerk van Nederland, maar wat hebben we er nu eigenlijk aan?

Het Rotterdamse voorbeeld spreekt tot de verbeelding. In de havenstad draagt IoT bij aan minder geluidsoverlast, milieuwinst, lagere kosten en een efficiëntieslag. Voor gemeenten heeft het perspectief van IoT grote potentiële impact op organisatie en dienstverlening. Bijvoorbeeld voor de inrichting van de openbare ruimte (plantenbakken, lantaarnpalen, vuilcontainers), openbare orde en veiligheid (crowd management), het sociaal domein (domotica) en mobiliteit (slimme parkeerplaatsen, luchtkwaliteit). Tegelijkertijd zien we dat de Rotterdamse casus – op dit moment – een van de weinige voorbeelden is van IoT, effectief toegepast in het gemeentelijk werkveld.

Bij de ontwikkeling van the Internet of Things identificeren we de volgende vraagstukken:

  • Privacy: apparaten die onderdeel zijn van IoT maken gebruik van sensortechnologie. Daarom gaat de opkomst van IoT gepaard gaat met grote hoeveelheden nieuwe data. Dit werpt het vraagstuk op over hoe op een verantwoordelijke en veilige manier om te gaan me deze soms privacygevoelige informatie.
  • Standaardisatie: IoT nog volop in ontwikkeling. Standaardisatie van de onderliggende ICT-infrastructuur zou daarom contraproductief kunnen zijn, omdat het afbreuk doet aan de ‘green field’ die zo waardevol is voor technologische innovaties. Op termijn, wanneer er sprake is van meer volwassenheid in het veld, moeten keuzes worden gemaakt op het gebied van standaardisatie.

 

Aanvullende informatie

  • Op deze pagina verwijzen we door naar praktijkvoorbeelden van IoT in het gemeentelijk domein. Zie, ‘Gerelateerde artikelen’.
  • Heb je zelf een idee voor pilot op het gebied van IoT, deel deze dan op de Pilotstarter.

Fases

Fase 1: Introductie IoT

Start: januari, 2015
Eindigt: oktober, 2016

Introductie van IoT concept met maatschappelijke toepassingsmogelijkheden.

Fase 2: Klaar voor implementatie

Start: oktober, 2016
Eindigt: januari, 2020

De mogelijkheden van het Internet of Things zijn breed toepasbaar binnen de gemeentelijke organisatie en dienstverlening. Gemeenten bepalen zelf of, wanneer en hoe ze gebruik maken van de technologische mogelijkheden die deze ontwikkeling biedt.

Mijlpalen

01/07/2014: Oprichting Open Internet Consortium

In juli 2014 werd door vijf technologiebedrijven het Open Internet Consortium opgericht, dat als doel heeft de ontwikkeling van standaarden voor het internet der dingen.

28/03/2018: VNG Realisatie congres 'Back to the Future'

De informatiesamenleving ‘is here to stay’. En die informatiesamenleving stelt ze voor forse uitdagingen. Uitdagingen die ze alleen het hoofd kunnen bieden als ze de krachten bundelen. Van elkaar leren. Samen over bestaande grenzen heen gaan en zo ruimte creëren voor nieuwe ideeën en andere manieren van samenwerking. Hier draait het om op het VNG Realisatie congres 'Back to the Future'.

24/05/2018: Congres Internet of Things Heliview

Tijdens dit congres gaan sprekers in op de kansen die IOT biedt om te optimaliseren, innoveren en transformeren op gebied van processen, diensten en klantbeleving.

17/04/2018: Join Up Smart Society

In 2018 organiseert het VNG Kennisnetwerk Smart Society een aantal Join Ups over Smart Society. Tijdens de eerste Join Up op 17 april bespreken we de stand van de Smart City-beweging in Nederland: welke gemeenten doen wat? En welke andere organisaties zijn actief?

15 producten die raken aan deze ontwikkeling

IPv6 bij gemeenten

Het huidige systeem van internetadressen (IPv4-adressen) raakt snel op, terwijl met de opkomst van het Internet of Things juist steeds meer adressen nodig zijn. Om in de toekomst te communiceren met andere systemen, moeten gemeenten nieuwe internetadressen (IPv6) invoeren.
Gewijzigd: 10 augustus 2018
product

Collectieve afspraken
Klaar voor implementatie

Verkenning Datalab

De verkenning heeft uitgezocht hoe gemeenten zodanig gefaciliteerd kunnen worden dat zij op een datagedreven manier naar beleid- en uitvoeringsvraagstukken kunnen kijken.
Gewijzigd: 26 maart 2018
verkenning

Collectieve afspraken
Gepubliceerd

De Pilotstarter

Een digitaal platform waarop gemeenten en haar partners hun innovaties op het terrein van informatievoorziening delen en samen doorontwikkelen.
Gewijzigd: 12 juni 2018
instrument

Standaarden 'pas toe of leg uit'-lijst

De overheid stimuleert het gebruik van open ICT-standaarden, waarin afspraken zijn gemaakt over de manier om gegevens uit te wisselen. De standaarden van de ‘pas toe of leg uit’-lijst maken uitwisseling van gegevens tussen organisaties in de publieke sector eenvoudiger en gemakkelijker.
Gewijzigd: 17 maart 2018
instrument

In gebruik

Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT)

Het eenduidig vastleggen van alle fysieke objecten, zoals gebouwen, wegen, water en groen in een gedetailleerde grootschalige digitale kaart van heel Nederland, die door alle overheden gebruikt wordt.
Gewijzigd: 1 augustus 2018
product

Wet- en regelgeving
In gebruik

GEMMA

GEMMA staat voor de GEMeentelijke Model Architectuur. Dit is de landelijke referentiearchitectuur voor gemeenten.
Gewijzigd: 17 maart 2018
instrument

Wet- en regelgeving
In gebruik

GEMMA Softwarecatalogus

De GEMMA Softwarecatalogus is een online informatiesysteem waarin het gebruikte (en verwachte) softwareaanbod voor gemeenten/samenwerkingsverbanden te vinden is.
Gewijzigd: 13 juli 2018
instrument

Collectieve afspraken

StUF testplatform

Het StUF Testplatform laat ICT-softwareleveranciers op de gemeentelijke markt in een vroegtijdig stadium zien of de door hen ontwikkelde applicaties voldoen aan afgesproken standaarden.
Gewijzigd: 15 augustus 2018
instrument

Collectieve afspraken

Visie Data-ecosysteem voor gemeenten

Een Data-ecosysteem legt alle afspraken over begrippen en betekenissen van data vast. Deze afspraken dragen bij aan betere en modernere beleidsontwikkeling, beleidsuitvoering en handhaving.
Gewijzigd: 27 maart 2018
verkenning

Wet- en regelgeving

Meetups Datagedreven Gemeente

Kennisuitwisseling tussen en samenbrengen van gemeenten die bezig (willen) zijn met datagedreven werken: met thema’s als technische toepassingen, organisatorische vraagstukken en multidisciplinair werken.
Gewijzigd: 17 juli 2018
instrument

Collectieve afspraken

Gemeentelijk Data-ecosysteem

Gemeenten zijn onderdeel van dit Data-ecosysteem. Het doel is om de kennis over experimenten met digitalisering te delen. Of het nu om beleidsontwikkeling, uitvoering of handhaving gaat.
Gewijzigd: 27 maart 2018
verkenning

Collectieve afspraken

Platform 'Waar is mijn stemlokaal'

Het platform 'Waar is mijn stemlokaal' bundelt de gegevens van alle stembureaus en stelt ze voor iedereen beschikbaar.
Gewijzigd: 26 maart 2018
verkenning

Collectieve afspraken
Gepubliceerd

Kennisnetwerk Smart Society

Het Kennisnetwerk Smart Society is er voor actieve gemeenten die van elkaar willen leren, samenwerken, en gedeelde vraagstukken samen willen aanpakken.
Gewijzigd: 15 augustus 2018
product

Collectieve afspraken
In gebruik

Data Science Hub

Doel van de Data Science Hub is gemeenten klaarstomen voor het gebruik van nieuwe methoden en technieken bij het beantwoorden en monitoren van beleids- en uitvoeringsvraagstukken.
Gewijzigd: 7 augustus 2018
product

Lokale ambitie
In gebruik