Vroegsignalering van gemeenten in passe-partout

Praktijkervaringen: Vroegsignalering van gemeenten in passe-partout

Gemeenten willen met vroegsignalering voorkomen dat inwoners problematische schulden krijgen. Er zijn veel initiatieven op dit gebied bij gemeenten en hun partners. In een aantal artikelen wil de VNG gemeenten laten zien dat er verschillende vormen van vroegsignalering zijn en wat deze in de praktijk opleveren. In dit derde deel de gemeente Druten en Wijchen.

De gemeente Druten en Wijchen is een gefuseerde ambtelijke organisatie voor ongeveer 58.000 inwoners. Oprichter en coördinator van het project Vroegsignalering in de gemeente Druten en Wijchen is Evy van Hemmen, preventiemedewerker voor Schulden en Vroegsignalering.

Positief kritisch

Sinds 2019 werkt de gemeente met het Registratie- en Informatiesysteem (RIS) van Inforing, samen met een paar zorgverzekeraars, waterbedrijf Vitens en drie lokale woningcorporaties. Project Vroegsignalering werkt voor alle betrokkenen met een dynamisch werkdocument. Omdat de aanpak niet in steen gebeiteld is, is het mogelijk mee te bewegen wanneer dat nodig is of gewenst. Evy legt uit: “Wij stellen onszelf steeds de vraag hoe het gaat, of we nog steeds met de juiste betrokkenen werken of dat we ook andere partijen moeten aanhaken.”

Bij het bepalen van de aanpak zijn ook ervaringen van andere gemeenten meegenomen, zoals die van Nijmegen en Lingewaard. Evy vertelt dat een opbouwwerker van de gemeente Lingewaard persoonlijk langs de deuren ging en oprecht geïnteresseerd gesprekken voerde met mensen. “Een volhouder,” zegt zij. Hij bouwde zo een netwerk op met inwoners en hij kreeg hun vertrouwen, waardoor hij veel gedaan kreeg. Evy vond dit een arbeidsintensieve maar inspirerende werkwijze. “Het gaf voor mij ook aan hoe belangrijk competenties zijn als sensitieve dienstverlening, sociale betrokkenheid en begríjpen hoe het werkt.” Lees hier verder

Bellen, niet bezoeken

Aanvankelijk had het projectteam Vroegsignalering twee mensen die langs de deur gingen bij inwoners; een ingehuurde kracht van schuldhulpverlener PLANgroep en een lid van het Sociaal Wijk Team. Na een jaar werd de aanpak geëvalueerd en besloten om niet meer onaangekondigd langs te gaan bij mensen. De resultaten bleven achter bij het landelijk gemiddelde en - mede door de beperkingen van de coronacrisis –gekozen werd voor een telefonische benadering door goed uitgeruste, professionele mensen. Dit leidde in bijna de helft van de gevallen tot een serieus gesprek. “De cijfers laten zien dat we de laatste maanden meer mensen bereiken en aanzienlijk betere resultaten boeken. De reacties zijn overwegend positief,” aldus Evy.  

Onderscheidende communicatie

Druten en Wijchen besteden ruim aandacht aan communicatie. Artikelen in lokale kranten vertellen ervaringsverhalen en houden inwoners op de hoogte over diverse geldzaken en geldzorgen. Op de gemeentelijke websites staan antwoorden op vaak gestelde vragen. Ook kijkt men zorgvuldig of het taalgebruik duidelijk en begrijpelijk is. De gemeente riep de hulp in van taalcoaches om mee te lezen met de teksten van brieven en e-mails voor inwoners. In de communicatie wordt onderscheid gemaakt in taalgebruik per doelgroep: voor jongeren, volwassenen en ouderen hanteert de gemeente verschillende schrijfstijlen. Een onderzoek loopt nog naar hoe teksten op de website beluisterd kunnen worden op B1-niveau.

Aandacht voor jongeren

Via jongerenwerkers benadert de gemeente jongeren actief om hen beter te leren omgaan met geld. Onlangs is een videoclip gemaakt door een lokale influencer met een zelfgemaakte rap over het thema schulden. “Maar we willen meer,” zegt Evy. De gemeente probeert jongeren voor te bereiden op de week van het geld en lobbyt voor financiële educatie in het schoolcurriculum. In het Zakgeldproject krijgen jongeren zakgeld van de gemeente en leren zij in 8-10 groepsbijeenkomsten hoe daarmee om te gaan. Verder krijgen alle jongeren informatie om hen zo goed mogelijk voor te bereiden op hun 18e verjaardag en wat er daarna verandert. Tot slot wordt onderzocht of het mogelijk is een soort Jongeren Perspectief Fonds op te richten. De gemeente regelt dan de schulden van een jongere via een krediet, en helpt de jongeren weer op weg naar werk of een opleiding.

Hulp bij verandering

Voor een overzicht van de veranderingen na 1 januari maakt het projectteam dankbaar gebruik van een procesplaat van Inforing, waarop de grootste wijzigingen staan. Ook de klantreizen van de VNG zijn erg handig gebleken, zegt Evy. Met de hulp van ervaringsdeskundigen ontwikkelde de gemeente meerdere, uiteenlopende persona’s om de dienstverlening op af te stemmen. Verdere hulpmiddelen zijn de routekaart schulden van de VNG en de Solvabiliteitskapitaalvereiste Vroegsignalering.