Kansen artificiële intelligentie voor gemeenten in beeld

Kansen artificiële intelligentie voor gemeenten in beeld

Nederlandse gemeenten zetten in toenemende mate artificiële intelligentie (AI) in voor uiteenlopende taken. Daarbij kiezen zij bewust voor het zelf ontwikkelen van toepassingen en voor samenwerking en leren van elkaar. Vandaag publiceren de VNG, het CBS, de gemeente Amsterdam en Code for NL een e-magazine over dit onderwerp.

In twintig artikelen geeft dit digitale magazine een actueel beeld van de mogelijkheden, toepassingen en risico’s van AI door gemeenten. Uiteenlopende praktijkvoorbeelden uit grote en kleine gemeenten komen aan bod. Experts, wetenschappers, bestuurders en dataspecialisten geven advies en vertellen over hun ervaringen en verwachtingen. Steeds bewegen zij zich daarbij tussen kansen en risico’s. Zoals ook staatssecretaris Raymond Knops van Binnenlandse Zaken het in zijn voorwoord samenvat: “Met AI kunnen we kansen benutten. Maar daarbij moeten we publieke waarden en grondrechten centraal stellen.”

Kansen en randvoorwaarden

AI is voor de meeste gemeenten nog een relatief nieuw onderwerp. Tegelijkertijd zetten gemeenten deze technologie steeds vaker in. Zij hebben daarbij behoefte aan lokale afwegingsruimte en ruimte om te leren. Even belangrijk is dat zij transparant handelen en politieke verantwoording afleggen over de toepassing van AI. Daarom is er in het magazine ook volop aandacht voor risico’s en randvoorwaarden bij de inzet van AI. Hoe kun je bijvoorbeeld voorkomen dat je met een algoritme discrimineert? Hoe borg je privacy en hoe kunnen inwoners zelf de regie houden over hun gegevens? Welke middelen bestaan er om AI-toepassingen op ethische gronden te toetsen? Verder onderzoek, investeringen en samenwerking op het gebied van AI blijven daarom nodig.

Chatbot in Dongen

Daarnaast is er veel aandacht voor concrete projecten. Zo heeft de gemeente Dongen een chatbot die eenvoudige vragen van inwoners beantwoordt en hen doorverwijst. In Nijmegen brengen sensoren de drukte in de stad en de economische ontwikkeling van het centrum in beeld. Amsterdam zet AI en beeldherkenning in om verkeerd aangeboden afval sneller op te sporen, in te zamelen en te herbestemmen. En Nissewaard zet AI-instrumenten in voor het opsporen van bijstandsfraude, zonder de privacy van inwoners aan te tasten.

Meetup over AI

De publicatie heeft ook tot doel om de discussie over en kennis van het gebruik van AI in gemeenten een impuls te geven. Daarom organiseert het Kennisnetwerk Data en Smart Society van VNG Realisatie op 10 september een meetup over AI.