Haags Samenspel op participatieplatform OpenStad

Haags Samenspel op participatieplatform OpenStad

Onder de noemer ‘Haags Samenspel’ wil de gemeente Den Haag de betrokkenheid van bewoners verbeteren. De inzet van wijkagenda’s en wijkbudgetten ontlokt initiatieven die een mooie aanvulling kunnen zijn op het reguliere beleid. De gemeente gebruikt hiervoor het opensource platform OpenStad, dat is ontwikkeld door de gemeente Amsterdam. Met OpenStad kunnen gemeenten interactieve websites maken als onderdeel van een participatieproject. Martijn Balster, Wethouder Wijken en Stadsdelen in Den Haag: “Door met OpenStad te werken gebruiken we opensourcesoftware die straks ook binnen de informatiekundige visie Common Ground past. Daarmee wordt deze techniek breed toepasbaar, en wordt het voor andere gemeenten eenvoudiger om dit ook te gebruiken.”

Doel Project

OpenStad is een open source platform voor digitale participatieprojecten van, voor en door gemeenten. Het is ontwikkeld door de gemeente Amsterdam en inmiddels ook in gebruik door de gemeenten Haarlem, Alphen aan den Rijk, Utrecht, Den Haag en de provincie Zuid-Holland. Den Haag koos twee jaar geleden voor OpenStad omdat het platform zich had bewezen in Amsterdam. In het traject West Begroot stemden 15.000 inwoners van het stadsdeel West op bestemmingen van een stadsdeelbudget. Martijn Balster, Wethouder Wijken en Stadsdelen in Den Haag: “De collega’s uit Amsterdam gaven daarbij aan dat de applicatie slechts tien procent van het succes bepaalt. Juist het procesontwerp is de doorslaggevende factor, en dat proces moet je per situatie kunnen ontwerpen.” Balster vult aan dat een online oplossing als OpenStad dwingt om concrete keuzes te maken hoe inwoners kunnen meedoen. “Dat is ook het grote verschil met participatiegesprekken in een buurthuis. Die zijn vaak minder concreet of oplossingsgericht, omdat het handelingsperspectief onvoldoende helder is.”

Samen duurzaam

Een voorbeeld van hoe de gemeente OpenStad heeft ingezet is met de ‘Energie uit de Wijk Challenge’. In 2020 dienden 19 bewonersgroepen dienden initiatieven in voor het duurzamer maken van hun eigen omgeving. Alle initiatieven werden gepubliceerd op een website en bewoners konden een initiatief steunen en feedback geven. Een onafhankelijk adviescommissie verkoos 7 projecten tot ‘Haagse Topper 2021’. De Challenge sluit aan bij de ambities uit het Ontwerp Stedelijk Energieplan van de gemeente om de komende jaren 25.000 tot 30.000 bestaande woningen van duurzame energie te voorzien of ze hierop voor te bereiden.

Opensource

OpenStad is opensource en past binnen de informatiekundige visie Common Ground. Dit betekent dat ervaringen van vijf gemeenten en een provincie meegenomen worden in de doorontwikkeling van het platform. Balster: “Natuurlijk zijn er verschillen tussen grote en kleine gemeenten. Maar ondanks de diverse schaalgroottes hoeft het participatieproces niet wezenlijk anders te zijn. OpenStad is in brede zin inzetbaar voor alle gemeenten.” Het voordeel van samen organiseren is dat Den Haag heeft kunnen leren van de stappen die in Amsterdam al waren gezet. “Daarom hebben in twee jaar tijd veel kunnen bewerkstelligen,” aldus de wethouder. “Dat is de meerwaarde van het ‘afkijken’, wat trouwens niet hetzelfde is als kopiëren. We hebben de Amsterdamse aanpak natuurlijk wel eerst Haags gemaakt. Zo werken we met onze wijkbudgetten op wijkniveau in plaats van op stadsdeelniveau. Wij hebben zelf ook leergeld moeten betalen als eerste hergebruiker, en daar profiteren gemeenten als Alphen aan den Rijn en Haarlem dan weer van. Omdat ze onze ideeën overnemen, kunnen ze hun aanpak weer versnellen. Het is mooi dat we op kleine schaal onderling van elkaar leren, en zo aan gedeelde ambities handen en voeten geven.”