Data Science Hub

‘De vraag is: wat wíllen we met data?’

Een lezing over data en een uitzending van Zomergasten met Waag-oprichter en -directeur Marleen Stikker zette Martiene Branderhorst, algemeen directeur en gemeentesecretaris van de Zuid-Hollandse gemeente, aan het denken over de ‘andere’ kant van data. “Ik merkte dat ik erg behoefte had aan een verbinding tussen wat er in de wetenschap over data wordt bedacht en wat wij (overheden) in de praktijk met data doen. Terwijl ik bezig was met een antwoord te zoeken op die vraag, ontmoette ik Mirko Tobias Schäfer (universitair hoofddocent en projectleider van de Utrecht Data School aan de Universiteit Utrecht) en Albert Meijer (hoogleraar Publieke Innovatie aan de Universiteit Utrecht). Zij waren met hetzelfde vraagstuk bezig.”

Tuurlijk, er zijn genoeg cursussen die zich bezighouden met het onderwerp data, maar wat Albert Meijer betreft sluiten die qua inhoud niet direct genoeg aan op de vragen die leven in de praktijk. “Martiene zou gemakkelijk al haar medewerkers naar zo’n cursus kunnen sturen, maar de vraag is wat dat oplevert. In het gros van die cursussen wordt een aantal vaardigheden bijgebracht, maar wordt geen concreet antwoord gegeven op de vraag wat data bijvoorbeeld betekenen bij het veiliger maken van de gemeente Gouda of hoe data ingezet kunnen worden om iets te doen aan de achterstandsproblematiek of aan de toenemende segregatie tussen arm en rijk.” 

Het bekijken van die data gebeurt in de vorm van een Datawerkplaats. “Er is ook bewust voor de naam werkplaats gekozen”, zo schetst Meijer. “De Datawerkplaats is een samenwerking op het grensvlak van universiteit en praktijk. Het doel van de werkplaats is enerzijds om universitaire kennis van nut te laten zijn voor de praktijk en anderzijds kan de praktijk universiteiten nog het nodige leren. De samenwerking is specifiek omdat we te maken hebben met een thematiek waar erg weinig over bekend is, namelijk de rol van dataficatie voor het lokaal bestuur. Wat ons betreft gaat het daarbij onder meer over de rol van de overheidsorganisatie zelf. Dan heb je het bijvoorbeeld over vragen als ‘hoe gaat de organisatie om met ethische vragen’ of ‘welke competenties zijn er nodig binnen de organisatie’. Maar het gaat ook erg om de positionering van de gemeentelijke organisatie in de datasamenleving. ‘Hoe ga je als gemeente om met Uber, Airbnb of met andere grote dataplatforms?’. Wat dat betreft zitten lokale besturen in turbulente tijden. Zij zien dat dataficatie op allerlei manieren grote invloed heeft op kerntaken van de gemeente. Onder meer op het gebied van veiligheid, zorgverlening, maar ook andere vormen van beleidsontwikkeling en uitvoering.