Burgerpeiling

Burgerpeiling dient vele doeleinden

In vergelijking met andere kleine gemeenten scoorde Zoeterwoude bijzonder goed in de Burgerpeiling. Ook kwamen er meer dan duizend open reacties binnen over parkeerdruk, dienstverlening en afvalinzameling. Gemeentesecretaris Wilma Zoetemelk en Sander de Koster, coördinator gegevensbeheer, over de waarde van zo’n peiling. 

‘Zoeterwoude: paradijs in de regio’, kopte het Leidsch Dagblad nadat de resultaten bekend waren van een regionale peiling in de vijf gemeenten die de Leidse regio vormen. Inwoners uit Zoeterwoude waren tevreden met de gemeentelijke dienstverlening en wilden dat de gemeente zelfstandig bleef. ‘Dat maakte ons nieuwsgierig: wat doen we dan precies goed? En wat kan nog beter?’, zegt gemeentesecretaris Wilma Zoetemelk. ‘Bovendien waren we net bezig met een nieuwe visie op de dienstverlening. Die wilden we graag opstellen op basis van wat onze inwoners en ondernemers vinden.’ 

‘Na eerdere peilingen in 2010 en 2014 zette de gemeente Zoeterwoude de Burgerpeiling in 2017 bewust in. Daarnaast hielden we voor het eerst een Ondernemerspeiling’, vertelt Sander de Koster, die het onderzoek coördineerde. De standaard vragenlijsten uit de Burgerpeiling vulde de gemeente aan met maatwerkvragen. ‘In overleg met de raad hebben we vragen opgesteld om te achterhalen hoe inwoners onze dienstverlening waarderen en wat inwoners van de gemeente willen. We vroegen ons bijvoorbeeld af hoe belangrijk het voor inwoners is dat de gemeente nabij is voor bepaalde dienstverlening.’ Ook in het ambtelijke apparaat communiceerde De Koster dat de gemeente van plan was om een burgerpeiling uit te voeren op lokaal niveau. ‘Om te voorkomen dat we inwoners te vaak lastigvallen met allerlei peilingen, leek het me een goed idee om vragen over andere beleidsterreinen mee te nemen.’ Collega’s van het sociaal domein waren net bezig met een nieuwe nota. Zij wilden meeliften met vragen over eenzaamheid. ‘Kortom: we hebben veel energie gestoken in het uitbreiden van de modelvragenlijst met  woonleefklimaat, relatie inwoner-gemeente, gemeentelijke dienstverlening, zorg en welzijn en totale waardering.’ Ook besloot de gemeente te differentiëren naar geografisch gebied: de peiling maakt een onderscheid tussen Zoeterwoude-Dorp, Zoeterwoude-Rijndijk en het landelijk gebied. 

Hoge respons

Maar liefst 812 respondenten deden mee aan de Burgerpeiling. Dat is 33 procent van het aantal benaderde inwoners uit de steekproef; een hoger percentage dan het landelijk gemiddelde van 25 procent. De gemeente Zoeterwoude scoort op alle thema’s flink hoger dan de  referentiegemeenten die de peiling ook uitvoerden, blijkt uit de benchmark op waarstaatjegemeente.nl. Zoeterwoude-Dorp scoorde hoger dan gemiddeld, Zoeterwoude-Rijndijk echter significant lager.
Opvallend was het hoge aantal open reacties. Respondenten lieten meer dan duizend reacties achter. Ter vergelijking: in 2014 waren dat er honderd. Maanden waren de ambtenaren bezig met het categoriseren van reacties. ‘Waar kunnen we iets mee doen? Soms is ‘nee’ ook een antwoord’, zegt De Koster. Er kwamen veel tips binnen over afvalinzameling, hondenpoep en te hard rijden. Ook kwam aan het licht dat er in bepaalde straten sprake is van parkeeroverlast, dat was nog niet altijd bekend bij de ambtenaren. Via de open reacties kwamen er meldingen binnen over overlast van bomen en verwarrende verkeersborden. ‘Mensen voelden zich geroepen om van alles met de gemeente te delen, dat was heel waardevol’, constateert De Koster, die alle input gebruikte en een actieplan opstelde om de dienstverlening verder te optimaliseren. 

Geografische filtering nuttig

‘Het opzetten van de Burgerpeiling kostte veel tijd en energie, maar we hebben de onderzoeksresultaten voor vele doeleinden kunnen gebruiken’, concludeert De Koster. ‘We waren bijvoorbeeld net begonnen met de overgang op ondergrondse afvalcontainers en het verbeteren van de inzameling van plastic afval. De Burgerpeiling gaf ons een onderbouwing waarom we daartoe overgingen.’ 

Ook de geografische filtering naar gebied bleek nuttig te zijn. Uit de peiling bleek dat inwoners uit Rijndijk het gevoel hadden dat hun kern op achterstand stond ten opzichte van Zoeterwoude-Dorp. Zoetemelk: ‘Wethouders gingen daar meteen mee aan de slag en hebben sindsdien veel energie gestoken in dit deel van Zoeterwoude. Samen met de inwoners zijn we bezig aan een visie op het gebied en de plek van voorzieningen, zoals een maatschappelijk centrum en nieuwe (brede) school.’ Op de inloopavond die de gemeente laatst hield in de Goede Herderkerk over verschillende onderwerpen, kwam 10 procent van de inwoners van Rijndijk af. ‘Wel 280 mensen!’, zegt Zoetemelk. ‘Inwoners uit Rijndijk geven aan dat ze blij zijn dat ze gehoord worden en denken graag mee.’ 

Evaluaties acties uit het actieplan

In november 2018 vond er een evaluatie plaats: hoe staat het met de acties uit het actieplan? Diverse zaken werden direct opgepakt, bijvoorbeeld het verruimen van de openingstijden van Burgerzaken en het afvalbrengstation. Een paar acties staan nog op de rol voor 2019, zoals de herinrichting van straten en groot groenonderhoud. En in 2020? ‘Dan laten we opnieuw een  Burgerpeiling uitvoeren’, zegt Zoetemelk. De gemeentesecretaris kan het iedere gemeente aanraden. ‘Maak er een brede peiling van en laat inwoners en ondernemers zien dat je er iets mee doet.’