Wet hergebruik overheidsinformatie

Wet hergebruik van overheidsinformatie

Overheidsinformatie is met een bepaald doel geproduceerd (gecreëerd, verzameld, vermenigvuldigd of verspreid), namelijk ter vervulling van de publieke taak van een bepaalde instelling. Deze informatie mag worden gebruikt door natuurlijke personen of rechtspersonen voor commerciële of niet-commerciële doeleinden, anders dan het oorspronkelijke doel. Dat heet “hergebruik van overheidsinformatie”.

Belang van deze ontwikkeling

Gemeenten dienen in beginsel te voldoen aan verzoeken op basis van de Wet hergebruik van overheidsinformatie (Who). Ze stellen overheidsinformatie verplicht voor hergebruik (digitaal) beschikbaar.

De herbruikbare informatie die gemeenten beschikbaar stellen dient digitaal in een open en machinaal leesbaar formaat te worden aangeleverd, samen met metagegevens en waarbij formaat en metagegevens voldoen aan formele open standaarden.

Ook de gemeente Arnhem heeft veel data. Data dat met publiek geld is betaald en waar op dit moment alleen de gemeente zelf gebruik van maakt terwijl derden hier geweldige innovaties mee zouden kunnen realiseren. Denk aan het inzichtelijk maken van aantal beschikbare parkeerplaatsen in de binnenstad, de beoordelingen van basisscholen, het stemgedrag van raadsleden, etc. Simon Does, CIO van de gemeente Arnhem, heeft de ambitie om samen met ondernemers te kijken hoe we met deze open data de stad Arnhem mooier, leefbaarder, aantrekkelijker te maken. Daarvoor heeft de gemeente Arnhem de website opendata.arnhem.nl gelanceerd.

 

 

De Wet hergebruik van overheidsinformatie trad in juli 2015 in werking. De wet zorgt voor vier grote veranderingen waarmee gemeenten rekening dienen te houden:

  • De reikwijdte van het hergebruik van informatie is vergroot:
  • De hergebruikregels zijn vanaf nu ook van toepassing op musea, bibliotheken (inclusief universiteitsbibliotheken) en archieven. De keuzevrijheid om hergebruik al dan niet toe te staan, vervalt. Een verzoek om hergebruik moet worden ingewilligd, tenzij sprake is van één van de limitatief omschreven uitzonderingen. De informatie moet openbaar zijn, er mogen geen intellectuele eigendomsrechten van derden op rusten en verstrekking van de informatie mag niet in strijd zijn met de bescherming van persoonsgegevens.
  • Voor het verstrekken van de informatie mogen niet meer dan marginale kosten worden gevraagd. Culturele instellingen en instellingen die afhankelijk zijn van inkomsten uit verstrekking mogen meer kosten in rekening brengen om te voorkomen dat ze door de verstrekking van informatie in financiële problemen komen.
  • Alle documenten moeten zoveel mogelijk machine leesbaar en in open formaat beschikbaar worden gesteld.

In de wet staan randvoorwaarden rond het hergebruik van overheidsinformatie. In tegenstelling tot het wetsvoorstel open overheid verplicht de wet niet tot tot het actief beschikbaar stellen van informatie, maar het mag natuurlijk wel.

De Wet hergebruik van overheidsinformatie sluit bepaalde onderwerpen uit:

  1. Informatie van publieke omroepen
  2. Informatie van onderwijs- en onderzoeksinstellingen
  3. Informatie van andere culturele instellingen dan musea, bibliotheken en archieven
  4. Gedeelten van documenten die alleen logo’s, wapens of insignes bevatten
  5. Voor musea en bibliotheken gelden afwijkende regels. Onder meer vanwege bijvoorbeeld de kwetsbaarheid van documenten.

Aanvullende informatie

De wet verwijst naar ‘met een publieke taak belaste instellingen’. Dat is de omzetting in nationaal recht van wat in Europese richtlijnen is omschreven als een ‘openbaar lichaam’. Op grond van deze richtlijnen zien we als een openbaar lichaam:

  • de staat;
  • zijn territoriale lichamen;
  • publiekrechtelijke instellingen;
  • verenigingen gevormd door een of meer van deze lichamen of een of meer van deze publiekrechtelijke instellingen.

Onder publiekrechtelijke instellingen verstaan we rechtspersonen opgericht met het specifieke doel te voorzien in behoeften van algemeen belang die niet van industriële of commerciële aard zijn, en waarvan een van de onderstaande opties van toepassing is:

  1. De activiteiten in hoofdzaak door de staat of zijn territoriale lichamen of andere publiekrechtelijke instellingen worden gefinancierd;
  2. Het beheer is onderworpen aan toezicht door de staat/ territoriale lichamen;
  3. De leden van het bestuursorgaan, het leidinggevend orgaan of het toezichthoudend orgaan worden voor meer dan de helft door de staat, zijn territoriale lichamen of andere publiekrechtelijke instellingen aangewezen.

Fases

Fase 1:In ontwikkeling

Start: januari, 2005
Eindigt: juni, 2015

Vanaf medio 2003 tot 2014 is aan de Who gewerkt. De wet komt voort uit de Europese richtlijnen voor hergebruik van informatie (2003).

Fase 2:In gebruik

Start: oktober, 2016
Eindigt: januari, 2032

De Who is op 24 juni 2015 vastgesteld en per 1 oktober 2016 officieel van kracht. Gemeenten dienen aan de in de wet gestelde uitgangspunten rond hergebruik van informatie te voldoen.

Mijlpalen

01/10/2016: Wet hergebruik van overheidsinformatie in werking getreden

Per 1 oktober is de Who officieel van kracht (geldend).

28/03/2018: VNG Realisatie congres 'Back to the Future'

De informatiesamenleving ‘is here to stay’. En die informatiesamenleving stelt ze voor forse uitdagingen. Uitdagingen die ze alleen het hoofd kunnen bieden als ze de krachten bundelen. Van elkaar leren. Samen over bestaande grenzen heen gaan en zo ruimte creëren voor nieuwe ideeën en andere manieren van samenwerking. Hier draait het om op het VNG Realisatie congres 'Back to the Future'.

12 producten die raken aan deze ontwikkeling

Open Raadsinformatie

Met laagdrempelige toegang tot raadsinformatie op een landelijke, openbare website versterken gemeenten de lokale democratie en de transparantie van het gemeentebestuur.
Gewijzigd: 22 november 2019
product

Collectieve afspraken
In gebruik

High Value Datasets

De werkgroep Gemeentelijke High Value Datalijst buigt zich over de totstandkoming van één leidende lijst van high value datasets. Deze lijst ondersteunt gemeenten bij het bepalen van welke data als eerste als open data beschikbaar moeten komen.
Gewijzigd: 2 mei 2019
instrument

Lokale ambitie

Waarstaatjegemeente.nl

Gemeenten zien via het dashboard van de website snel en duidelijk op welke terreinen zij kunnen verbeteren en van welke gemeenten zij kunnen leren.
Gewijzigd: 11 november 2019
instrument

Lokale ambitie
In uitvoering

GEMMA Softwarecatalogus

De GEMMA Softwarecatalogus is een online informatiesysteem waarin het gebruikte (en verwachte) softwareaanbod voor gemeenten/samenwerkingsverbanden te vinden is.
Gewijzigd: 26 november 2019
instrument

Collectieve afspraken

Open Data Standaarden voor gemeenten

Het samen met gemeenten ontwerpen van een blauwdruk voor het creëren van gestandaardiseerde open datasets voor gemeenten.
Gewijzigd: 18 november 2019
verkenning

Collectieve afspraken

Meetups Datagedreven Gemeente

Kennisuitwisseling tussen en samenbrengen van gemeenten die bezig (willen) zijn met datagedreven werken: met thema’s als technische toepassingen, organisatorische vraagstukken en multidisciplinair werken.
Gewijzigd: 27 mei 2019
instrument

Collectieve afspraken

Kennisbank Zaakgericht werken

De kennisbank wil kennisdeling rondom Zaakgericht werken tussen gemeenten bevorderen.
Gewijzigd: 12 november 2019
instrument

Wet- en regelgeving

Zaakgericht werken in Samenhang

Dit overzicht biedt aanknopingspunten bij de doorontwikkeling voor gemeenten die al Zaakgericht werken. Ook kan het als inspiratie dienen bij bijvoorbeeld een programma voor het verbeteren van de dienstverlening.
Gewijzigd: 12 november 2019
instrument

Collectieve afspraken
Gepubliceerd

Platform 'Waar is mijn stemlokaal'

Het platform 'Waar is mijn stemlokaal' bundelt de gegevens van alle stembureaus en stelt ze voor iedereen beschikbaar.
Gewijzigd: 26 maart 2018
verkenning

Collectieve afspraken
Gepubliceerd

Duurzaam Toegankelijk Op Orde

Duurzaam Toegankelijk Op Orde wordt ingezet om informatievoorziening te verbeteren door duurzaam toegankelijke dossiers, samenwerking binnen en tussen gemeenten te faciliteren en door informatie en dossiers vindbaar te maken en te delen en openbare informatie rechtstreeks toegankelijk kunnen maken.
Gewijzigd: 22 november 2019
product

Wet- en regelgeving
In ontwikkeling

Open Meldingen Openbare Ruimte

Doel van dit project is te onderzoeken hoe we meldingen zodanig kunnen publiceren dat er een zo groot mogelijke meerwaarde ontstaat voor de samenleving.
Gewijzigd: 5 september 2019
product

Collectieve afspraken
In ontwikkeling

nID Stelsel: privacy in een informatiemaatschappij

Gemeenten willen met nID grote hoeveelheden aan gegevens (big data) inzetten voor een betere en efficiëntere uitvoering van diensten en taken, echter zonder de privacy van individuen aan te tasten
Gewijzigd: 26 november 2019
product

Lokale ambitie
Klaar voor implementatie

12 producten die raken aan deze ontwikkeling

Open Raadsinformatie

Met laagdrempelige toegang tot raadsinformatie op een landelijke, openbare website versterken gemeenten de lokale democratie en de transparantie van het gemeentebestuur.
Gewijzigd: 22 november 2019
product

Collectieve afspraken
In gebruik

High Value Datasets

De werkgroep Gemeentelijke High Value Datalijst buigt zich over de totstandkoming van één leidende lijst van high value datasets. Deze lijst ondersteunt gemeenten bij het bepalen van welke data als eerste als open data beschikbaar moeten komen.
Gewijzigd: 2 mei 2019
instrument

Lokale ambitie

Waarstaatjegemeente.nl

Gemeenten zien via het dashboard van de website snel en duidelijk op welke terreinen zij kunnen verbeteren en van welke gemeenten zij kunnen leren.
Gewijzigd: 11 november 2019
instrument

Lokale ambitie
In uitvoering

GEMMA Softwarecatalogus

De GEMMA Softwarecatalogus is een online informatiesysteem waarin het gebruikte (en verwachte) softwareaanbod voor gemeenten/samenwerkingsverbanden te vinden is.
Gewijzigd: 26 november 2019
instrument

Collectieve afspraken

Open Data Standaarden voor gemeenten

Het samen met gemeenten ontwerpen van een blauwdruk voor het creëren van gestandaardiseerde open datasets voor gemeenten.
Gewijzigd: 18 november 2019
verkenning

Collectieve afspraken

Meetups Datagedreven Gemeente

Kennisuitwisseling tussen en samenbrengen van gemeenten die bezig (willen) zijn met datagedreven werken: met thema’s als technische toepassingen, organisatorische vraagstukken en multidisciplinair werken.
Gewijzigd: 27 mei 2019
instrument

Collectieve afspraken

Kennisbank Zaakgericht werken

De kennisbank wil kennisdeling rondom Zaakgericht werken tussen gemeenten bevorderen.
Gewijzigd: 12 november 2019
instrument

Wet- en regelgeving

Zaakgericht werken in Samenhang

Dit overzicht biedt aanknopingspunten bij de doorontwikkeling voor gemeenten die al Zaakgericht werken. Ook kan het als inspiratie dienen bij bijvoorbeeld een programma voor het verbeteren van de dienstverlening.
Gewijzigd: 12 november 2019
instrument

Collectieve afspraken
Gepubliceerd

Platform 'Waar is mijn stemlokaal'

Het platform 'Waar is mijn stemlokaal' bundelt de gegevens van alle stembureaus en stelt ze voor iedereen beschikbaar.
Gewijzigd: 26 maart 2018
verkenning

Collectieve afspraken
Gepubliceerd

Duurzaam Toegankelijk Op Orde

Duurzaam Toegankelijk Op Orde wordt ingezet om informatievoorziening te verbeteren door duurzaam toegankelijke dossiers, samenwerking binnen en tussen gemeenten te faciliteren en door informatie en dossiers vindbaar te maken en te delen en openbare informatie rechtstreeks toegankelijk kunnen maken.
Gewijzigd: 22 november 2019
product

Wet- en regelgeving
In ontwikkeling

Open Meldingen Openbare Ruimte

Doel van dit project is te onderzoeken hoe we meldingen zodanig kunnen publiceren dat er een zo groot mogelijke meerwaarde ontstaat voor de samenleving.
Gewijzigd: 5 september 2019
product

Collectieve afspraken
In ontwikkeling

nID Stelsel: privacy in een informatiemaatschappij

Gemeenten willen met nID grote hoeveelheden aan gegevens (big data) inzetten voor een betere en efficiëntere uitvoering van diensten en taken, echter zonder de privacy van individuen aan te tasten
Gewijzigd: 26 november 2019
product

Lokale ambitie
Klaar voor implementatie