Gemeentelijke monitor sociaal domein

Gemeentelijke monitor sociaal domein

De Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein (GMSD) geeft u een beeld van de situatie van het sociaal domein in uw gemeente. Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor zorg en ondersteuning, op basis van de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Het gaat daarbij onder meer om bijstandsuitkeringen, jeugdzorg en hulp bij het huishouden. De monitor wordt vier keer per jaar geactualiseerd op Waarstaatjegemeente en kent verschillende niveaus: het ‘dashboard’ met de voornaamste cijfers, de gedetailleerde rapporten op gemeentelijk en wijkniveau en de database met brongegevens.

Doel van dit product

De gegevens uit de GMSD geven gemeenten inzicht in hun prestaties op het sociaal domein, ook in vergelijking met andere gemeenten. Deze inzichten kunnen behulpzaam zijn bij het leerproces van gemeenten en dragen bij aan de horizontale verantwoording (aan de gemeenteraad). De monitor verschaft de Rijksoverheid ook inzicht op landelijk niveau.

Waarom

In 2015 zijn belangrijke taken op het sociaal domein gedecentraliseerd van het Rijk naar de gemeenten. Om gemeenten inzicht te geven in hoe zij – en andere gemeenten – presteren op dit gebied, geeft de monitor inzicht in indicatoren als het gebruik van individuele voorzieningen en het Cliëntervaringsonderzoek Wmo. De monitor is in opdracht van de VNG en het ministerie van VWS ontwikkeld door VNG Realisatie. De gegevens zijn niet te herleiden tot een individu: de monitor toont gegevens op geaggregeerd niveau.

Met de monitor kunnen gemeenten:

  • signaleren, sturen en beleid herformuleren;
  • de gemeenteraad en de burger voorzien van (verantwoordings)informatie;
  • hun inzicht vergroten door gemeentelijke prestaties te beoordelen en onderling te vergelijken.

Gemeenten gebruiken de GMSD op verschillende manieren en naar eigen inzicht. Het is belangrijk dat gebruikers zich realiseren dat de cijfers niet op zichzelf staan, maar altijd vragen om uitleg en duiding. Een goed begrip van de context en de keuzes is noodzakelijk om de resultaten uit de GMSD goed te kunnen interpreteren en te gebruiken.

Dorien de Bruijn, onderzoeker bij de gemeente Amersfoort, over waarom Amersfoort meedoet aan de monitor: “De GMSD stelt je in staat je eigen gegevens te vergelijken met andere gemeenten van vergelijkbare grootte. Deze benchmark is voor ons van grote toegevoegde waarde. Dat geldt ook voor het beschikken over de resultaten van het cliëntervaringsonderzoek Wmo”.

Voor de Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein leveren gemeenten zelf de gegevens over de Wmo aan bij het CBS. Het CBS verrijkt de gemeentelijke gegevens met onder meer inkomensgegevens, demografische gegevens en landelijke cijfers vanuit de beleidsinformatie jeugd en de Participatiewet. Voor de editie van juni 2018 hebben 312 gemeenten hun gegevens over de Wmo gepubliceerd op Waarstaatjegemeente.nl.

Hoe implementeren

Voor elke Nederlandse gemeente is een rapport beschikbaar van de Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het aanleveren en controleren van de Wmo-cijfers. Wilt u als gemeente ook deelnemen? Dat kan heel eenvoudig door contact met ons op te nemen via waarstaatjegemeente@vng.nl en aan te geven wie namens uw gemeente de coördinator is. Er zijn voor u als gemeente geen kosten verbonden aan deelname aan de GMSD.

Coördinator aanmelden

Deze coördinator GSMD – vaak de proceseigenaar van het thema monitoring sociaal domein binnen uw organisatie – levert de gegevens periodiek aan bij het CBS. U kunt een nieuwe coördinator aanmelden door zijn of haar gegevens door te geven aan het CBS via monitorsociaaldomein@cbs.nl. Meer informatie over de rol van de coördinator vindt u in het aanleverprotocol.

Algemene informatie aanlevering

Voor de GMSD leveren gemeenten zelf halfjaarlijks hun gegevens over de Wmo aan bij het CBS. Het CBS verrijkt deze gegevens onder meer met CBS-data, zoals demografische gegevens, de beleidsinformatie Jeugd en de Participatiewet. Op Waarstaatjegemeente.nl worden ook cijfers van andere instanties, zoals DUO en de GGD toegevoegd. U leest alles over het aanleverproces in het aanleverprotocol.

Actuele status en planning

De volgende aanleverperiode loopt van 2 september tot en met 4 oktober 2019. Het betreft de aanlevering van gegevens aan het CBS over het eerste halfjaar van 2019 en eventueel een herziene aanlevering over het tweede halfjaar van 2018. Let op: in deze periode vindt de levering plaats van de bestanden met Wmo-gegevens, en niet van de kosten Wmo, kosten SBW en kosten Jeugdhulp. De bestandsleveringen hiervan vindt vanaf dit jaar plaats in juni. Voor dit jaar vindt de bestandslevering plaats tot en met 22 juni 2019, via een door het CBS ingericht Excel bestand.

Aanvullende informatie

Verplicht Clientervaringsonderzoek Wmo

Sinds de invoering van de Wmo 2015 en de Jeugdhulp zijn gemeenten verplicht om jaarlijks een onderzoek uit te voeren naar de ervaringen van de cliënten, die maatwerkvoorzieningen ontvangen. De uitkomsten daarvan worden gebruikt voor het verbeteren van het beleid en de uitvoering ervan. De wet bepaalt dat gemeenten de uitkomsten van de onderzoeken jaarlijks doorgeven aan het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

Andere route voor aanlevering onderzoeksresultaten

Het aanleveren van de resultaten van het CEO Wmo verloopt in 2019 anders dan in eerdere jaren. Tot nu toe leverden gemeenten de resultaten aan bij VNG Realisatie. Dit jaar verzamelt een andere partij de resultaten. De werkwijze voor gemeenten verandert hier nauwelijks door.

Publicatie nog steeds via Waarstaatjegemeente.nl

Wanneer de resultaten van het CEO 2019 zijn verzameld, neemt VNG Realisatie de uitkomsten op in de database van Waarstaatjegemeente.nl. Het Cliëntervaringsonderzoek Wmo blijft op die manier onderdeel van Waarstaatjegemeente.nl en van de Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein.

Meer informatie

Meer informatie is de te vinden op deze pagina op de site van vng.nl.

    Contact

    Heeft u vragen over de Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein? Neemt u dan contact op met 070 373 8191 of stuur een e-mail naar waarstaatjegemeente@vng.nl.