Ondersteuning schuldhulpverlening

Gemeenten pakken met vroegsignalering schulden aan

Gemeenten willen met vroegsignalering voorkomen dat inwoners nog dieper in de schulden raken. Er lopen talloze initiatieven bij gemeenten en hun partners. Twee gemeenten vertellen over hun aanpak in het artikel in het nieuwste e-magazine van VNG Realisatie.

De gemeenten Tilburg en Nijmegen kiezen elk hun eigen aanpak om inwoners met schulden te helpen. “We vinden het belangrijk om in een vroeg stadium bij mensen achter de voordeur te komen, zodat we de kosten voor hen en de maatschappij laag houden,” zegt Maria Buur, projectleider Vroegsignalering bij de gemeente Nijmegen. Nijmegen werkt met de VPS-aanpak (VindPlaats van Schulden, een dienst van het Bureau Krediet Registratie - BKR). Deelnemende partijen, zoals de gemeente, het energiebedrijf, alle Nijmeegse woningcorporaties, het waterbedrijf en vier zorgverzekeraars, leveren de NAW-gegevens van hun klanten met een betalingsachterstand aan bij het BKR. Die stuurt de gemeente elke maand een lijst met zo’n 75 adressen, ‘matches’ in jargon, waar de gemeente naartoe kan. Het is zoeken naar het juiste signaal, vertelt Buur: “Je wilt niet te laat komen, als de schulden al hoog zijn. Maar je wilt ook niet te vroeg zijn, want dan staan inwoners niet open voor ons hulpaanbod.”

Tilburg combineert geen gegevens, maar gaat in afzonderlijke projecten met partners aan de slag. Zoals met de SVB. De SVB selecteerde vijftig adressen van mensen met een beslag op hun AOW en ging samen met de gemeente op bezoek. Joke de Kock, manager schuldhulpverlening gemeente Tilburg, vertelt over een mevrouw die ze op deze manier konden helpen: “Er lag een fors beslag op haar AOW, de stapels brieven van de Belastingdienst lagen ongeopend op de kast. Haar man was overleden en er was haar verteld dat ze geen aangifte hoefde te doen, dus die brieven had ze niet geopend. We hebben tot vijf jaar terug de belastingaangifte gedaan, ze kreeg enkele duizenden euro’s terug en heeft de komende jaren recht op toeslagen. Dit ga je nooit vinden als je alleen een brief stuurt, hier kom je alleen maar achter als je echt aanklopt en in gesprek gaat.”

Vroegsignalering kent een aantal overkoepelende vraagstukken dat de VNG namens alle gemeenten oppakt. Bijvoorbeeld standaardisatie van gegevens die voor vroegsignalering uitgewisseld moeten worden, hoe te voldoen aan de privacyregels bij de uitwisseling van gegevens en het vinden van de indicatoren die het beste gebruikt kunnen worden. Jeannette de Ridder, bij de VNG opgavetrekker voor de aanpak van armoede en problematische schulden, vertelt in het artikel welke acties er op die onderwerpen allemaal lopen. Sommige acties richten zich op de overheid zelf, want die is vaak de grootste schuldeiser. De Ridder: “Gemeenten zijn volop aan het werk met vroegsignalering en effectieve integrale schuldhulpverlening, om mensen met schulden te helpen. Aan de andere kant kan de overheid zelf ook veel doen om schuldenproblematiek te voorkomen. We zetten op beide in.”